معرفي ابزارهاي مالي بورس


رشد بازار سرمایه از مسیر توسعه ابزارهای مالی

بیش از ۵۵ سال از تأسیس بورس اوراق بهادار تهران، به‌عنوان اولین بورس فعال در کشور که معاملات آن مبتنی بر اوراق سهام، به‌عنوان پایه‌ای ترین ورقه قابل معامله در بازار سرمایه است می‌گذرد. امروزه شاهد فعالیت بورس‌های دیگری همچون «بورس کالا»، «بورس انرژی» و «فرابورس ایران» و البته به‌کارگیری ابزارهای مالی دیگری چون «قراردادهای آتی» و سایر ابزارهای مالی در این بورس‌ها هستیم. به نظر می‌رسد ایجاد ابزارهای جدید مالی اسلامی که علاوه بر «کسب بازده»، بر «مدیریت ریسک» نیز تمرکز دارند، از موضوعات مهمی است که در توسعه بازار مالی کشور نقش بسزایی داشته است.
همان‌طور که در شماره‌های ۱۹۷، ۱۹۸ و ۱۹۹ نیز اشاره شد، مسیر توسعه بازار سرمایه از گذرگاه‌هایی همچون«توسعه بازارها و نهادهای مالی»، «افزایش سواد مالی در سطح کشور» و «اصلاح قانون بازار اوراق بهادار» می‌گذرد. اگرچه همچنان سهم بازار سرمایه در نظام تأمین مالی کشور نسبت به سیستم بانکی کمتر است، اما می‌توان گفت با «توسعه ابزارهای مالی نوین» و فعال شدن بورسهای کالایی و فرابورس ایران، این میزان در حال افزایش است. فضای مذکور را می‌توان حاصل تعامل عوامل متعددی، از جمله «رشد و توسعه علم مالی در کشور به‌عنوان علم پایه‌ای در بازار سرمایه»، «رشد سطح آگاهی مردم نسبت به بازار سرمایه» و نیز «افزایش میزان توجه دولت به بازار سرمایه» دانست؛ البته نباید از نظر دور داشت که حضور مدیران و فعالان جوان و پرشور در بازار سرمایه نیز به توسعه این بازار کمک شایانی می‌کند.
از جمله عوامل مرتبط با توسعه بازار ابزارهای مالی در طول دهه گذشته، «طراحی زیرساختهای قانونی»، از طریق «تنظیم قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی» و قوانین مشابه و نیز تمرکز بر «توسعه جایگاه علم مالی در کشور» است. فارغ از بحث‌ها و مدل‌های متفاوتی که در این باب در نظر گرفته شده است، «ارتقای سطح سواد مالی فعالان بازار سرمایه در رابطه با ابزارهای جدید مالی» از موضوعات مهمی می‌باشد که لازم است همگام با توسعه ابزارهای مالی در کشور مدنظر قرار گیرد. درواقع از آنجاکه از زمان تأسیس بورس تهران تاکنون، محوریت معاملات در بازار سرمایه بر سهام بوده، بالطبع سطح آشنایی فعالان این بازار با ابزار‌های جدید مالی، محدود است؛ بر همین اساس، در شرایط فعلی نیاز است که سطح سواد مالی افراد مذکور در رابطه با ابزارهای نوین مالی برای عمق‌بخشی به این بازار افزایش یابد. از طرفی باید این نکته را هم در نظر داشت که استفاده از ابزارهای نوین مالی و همچنین تلفیق آنها، جهت رفع نیازهای بخش‌های واقعی اقتصاد، از جمله بخش انرژی و … می‌تواند نویدبخش کارایی بلندمدت آنها باشد.
در شرایط فعلی، شاید «اتصال بازارهای داخلی به بازارهای بین‌المللی»، از طریق «ابزارهای مختلف مالی» بتواند یکی از راهکارهای توسعه بازارهای کشور باشد که دراین‌بین، هر یک از بورس‌های فعال در بازار سرمایه می‌توانند به بخشی از این توسعه جامه عمل بپوشانند.
علاوه بر موارد مذکور، از جمله موارد مؤثر در توسعه ابزارهای نوین در بازارهای مالی فهم «اثر نرخ بهره» به‌ویژه در «ابزارهای بدهی» است، مفهومی که می‌تواند در ایجاد پیوند بین بازارهای مالی اثرگذار باشد. همچنین استفاده از ابزارهای ترکیبی بین بازارهای مختلف، از جمله «بانک»، «بیمه» و «بورس» نیز از موضوعاتی است که بر ارتقای بازارهای مالی کشور مؤثر خواهد بود.
در حقیقت، رشد بازار ابزارهای نوین مالی در گرو تمرکز بر موارد بسیاری، ازجمله «توسعه زیرساخت‌های فنی و نرم‌افزاری»، «رفع مشکلات حقوقی- مقرراتی»، «آموزش فعالان بازار» و به‌طور خاص آموزش کارگزاری‌ها و «تشویق فعالان بازار سرمایه به فعالیت عمیق‌تر در این بازار» است.
امید است با رویکرد سازنده‌ای که در طول دهه گذشته برای توسعه بازار ابزارهای نوین مالی، همگام با تشکیل بورس‌های جدید اتخاذ شده است شاهد شکوفایی بیشتر آنها باشیم. البته همان‌طور که مکرر در سرمقاله‌های قبلی نیز بیان شد مهم‌ترین امر در تحقق توسعه این بازار در سال‌های پیش رو، در کنار مباحث مطرح‌شده در سطور پیشین، تمرکز بر «جلب اعتماد سرمایه‌گذاران و فعالان بازار سرمایه» است.

ابزارهای مالی، سکوی رشد بورس کالا

بورس کالای ایران در سال های گذشته با عرضه پرحجم کالاهای مهم و مواد اولیه و توسعه ابزارهای مالی همچون معاملات سلف، سلف موازی استاندارد، قراردادهای آتی و اختیار معامله، گواهی سپرده کالایی و صندوق های کالایی به تدریج به یکی از بورس های حیاتی کشور تبدیل شده است.

به گزارش «کالاخبر»؛ بورس کالا در راستای معرفی ابزارهای مالی جدید مانند اوراق خرید دین، معاملات مناقصه محور، تهاتری و . و ورود دارایی های جدید به بازارهای مالی در مسیر رشد و بالندگی قدم برمی دارد. همچنین استقبال بالایی که از معاملات ابزارهای مالی در حوزه های مختلف صورت گرفته نشان می دهد که رفته رفته فعالان بازارها در حال آشنایی با شیوه های جدید معاملاتی هستند که این مهم با توجه به نیازهای اقتصاد ما در زمینه پوشش مشکلات ساختاری بازارها صورت گرفته است؛ مشکلاتی از قبیل نبود شفافیت و ابزارهای پوشش ریسک، نوسانات کاذب قیمت، عمل نکردن به تعهدات معامله و . که باعث شده فعالان بازار به سمت بهره گیری از ابزارهای مالی بورسی روی بیاورند. در این راستا طی سال ۹۸ شاهد استقبال از معاملات طلا، زعفران، زیره و پسته در قالب قراردادهای مالی به همراه تامین مالی شرکت ها با انتشار اوراق سلف موازی و فروش فیزیکی محصولات به شیوه سلف بوده ایم که ادامه این روند به همراه توسعه ابزارها و ورود کالاهای جدید می تواند سکوی رشد بورس کالا در سال های آینده باشد. به همراه این موارد، تحولات اقتصادی کشور، نوسانات نرخ ارز و انتظارت تورمی، بی اعتمادی فعالان اقتصادی از آینده را منجر شده که این موضوع نیز به پتانسیلی برای استقبال از ابزارهای بورسی مبدل شده است؛ به عبارتی می توان از این شرایط ناپایدار اقتصادی به عنوان فرصتی طلایی برای توسعه ابزارهای مالی بازار سرمایه و آشنایی فعالان صنایع و سرمایه گذاران به روش های تضمین شده پوشش ریسک، یاد کرد. با این تفاسیر یکی از گام های بورس کالا در جاده توسعه را می توان ترغیب و ورود عرضه کنندگان کالاهای مختلف به بازارهای مالی به خصوص مشتقه دانست که البته این اتفاق به همراهی متولیان معرفي ابزارهاي مالي بورس امر در کنار اقدامات توسعه ای بورس کالا نیاز دارد.

البته در کنار اهمیت توسعه ابزارهای مالی، نباید از ظرفیت های دیگر بورس کالا مانند رینگ صادراتی غافل شد؛ چراکه صادرات قیر و سنگ آهن طی سالیان گذشته از بورس کالا به بازارهای جهانی صورت گرفته و بر همین اساس می توان تابلوی بورس کالا را به عنوان یکی از مراجع استعلام قیمت در منطقه مطرح کرد و این اتفاق می تواند برای سایر محصولات از جمله پتروشیمی، سیمان، فولاد، زعفران و پسته رقم بخورد.

دست آخر اینکه بورس کالا در چند سال اخیر با درک معضلات تولیدکنندگان و فعالان اقتصادی به ریل گذاری برای بزرگ شدن بازارهای مالی اقدام کرده که شاید سهم کالاهای کشاورزی در این مسیر بیش از سایر حوزه ها بوده است؛ اما به مرور با ورود چند کالای صنعتی و پتروشیمی به معاملاتی همچون گواهی سپرده کالایی، قراردادهای آتی و تشکیل صندوق های کالایی به طور حتم در آینده ای نه چندان دور شاهد فراگیر شدن معاملات قراردادهای جدید کالایی در بازارهای مالی این بورس خواهیم بود تا با توجه به کارکردهای پوشش ریسکی ابزارهای نوین، دیگر نوسانات قیمتی برای تولیدکنندگان یک معضل بزرگ نباشد.

آشنایی کامل با بازارهای مالی و انواع آن

بازار مالی، واژهای است که در بسیاری از بازارها به کار میرود. به بازارهایی که در آنها تجارت، خرید و فروش انجام میشود، بازار مالی میگویند. معاملات اوراق بهادار مانند: اوراق سهام، اوراق قرضه، ارز و… در بازارهای مالی انجام میشود. از ویژگیهای این بازار میتوان به مشخص بودن قیمت و قوانین مربوط به هزینه معاملات اشاره کرد. قیمت اوراق بهادار در بازارهای مالی با توجه به عرضه و تقاضا تعیین میشود. با استفاده از بازارهای مالی ، شرکتها سرمایه مورد نیاز خود را برای انجام فعالیتهای جدید تامین میکنند.
زمانی که از بازارهای مالی صحبت میشود، اولین گزینه ای که به ذهن ما می‌رسد، بازار بورس و اوراق بهادار است، در صورتی که بازارهای مالی متعددی نیز مانند: بازار بورس، بازار طلا، بازار پول، بازار مسکن و… وجود دارد. یکی از راههای سرمایهگذاری، خرید دارایی های مالی است. از انواع داراییهای مالی میتوان به: سپردهگذاری در بانکها، صندوقهای بازنشستگی و انواع بیمهنامهها اشاره کرد.

بازارهای مالی بر اساس معیارها

بازارهای مالی بر اساس معیارها به سه دسته تقسیم میشوند:

  • طبقهبندی بر اساس نوع دارایی
  • طبقهبندی بر اساس مرحله عرضه اوراق بهادار
  • طبقهبندی بر اساس سررسید تعهدات مالی

1- بازار مالی بر اساس نوع دارایی

بازار مالی بر اساس نوع دارایی به چند دسته تقسیم میشود. بازار سرمایه نیز بخشی از این بازارها میباشد. نمونه‌ای از این بازارها عبارتند از:

بازار سهام: که در آن، سهام شرکتها عرضه می‌شود.

بازار اوراق بدهی: بازاری که در آن، داد و ستد ابزارها با درآمد ثابت صورت می‌گیرد.

بازار ابزارهای مشتق: بازار معاملات ابزارهای مبتنی بر دارایی ‌های مالی يا فيزيكی (كه از آن جمله می‌‌توان به قرارداد اختيار معامله و قرارداد آتی اشاره كرد) می‌باشد.

در ادامه به طور کامل بازارهای مالی را به شما معرفی می‌کنیم.

2- بازار مالی بر اساس مرحله عرضه اوراق بهادار

بازارهای مالی بر این اساس به دو بازار اولیه و بازار ثانویه تقسیم می‌شوند.

بازار اولیه (Primary Market)

بازاری است که در آن دارایی‌های مالی خود با منابع بلندمدت را می‌توانید مبادله کنید. در این بازار، فروشنده اوراق بهادار با فروش این اوراق، وجه مورد نیاز خود را به دست می‌آورد.

بازار ثانویه (Secondary Market)

در این بازار، اوراق بهاداری که قبلاً منتشر شده، خرید و فروش می‌شوند. این بازار، سبب می‌شود که افراد از فروش اوراق خود و تبدیل آن به نقدینگی اطمینان یابند؛ همچنین این بازار، قیمت سهام‌های منتشر شده به عنوان عرضه اولیه را نیز مشخص می‌کند.

بازار ثانویه به دو دسته تقسیم می شود:

بازار سازمان یافته بورس اوراق بهادار (Stock Market)

بازار رسمی سرمایه است که در آن خرید و فروش سهام شرکتها و اوراق قرضه مؤسسات دولتی و خصوصی انجام می‌شود. بازار بورس اوراق بهادار نیز در این بازار قرار می‌گیرد. قیمت سهام در این بازار، با توجه به عرضه و تقاضا تعیین می‌شود.

بازار فرابورس (Over the Center Market)

دومین بازار سرمایه ایران، بازار فرابورس می‌باشد. این بازار همانند بازار بورس است، با این تفاوت که شرایط پذیرش در آن راحت تر از بازار بورس می‌باشد. این بازار به چهار دسته بازارا ول، بازار دوم، بازار پایه (زرد، نارنجی و قرمز) و بازار سوم تقسیم می‌شود.

برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه بازار فرابورس و تفاوت آن با بازار بورس به مقاله تفاوت بورس و فرابورس مراجعه کنید.

3-بازارهای مالی بر اساس سررسید تعهدات مالی

بازار پول

بازار پول، بازاری برای داد و ستد پول و ديگر دارایی‌های مالی جانشین نزدیک به پول (كه سررسيد كمتر از يك سال دارند) می باشد؛ همچنین از بازار پول، می‌توان با عنوان بازار ابزارهای مالی کوتاه‌مدت با ریسک کم در عدم پرداخت، نقدشوندگی و ارزش اسمی بالا نام برد.

در ادامه بازار پول را به طور کامل توضیح خواهیم داد.

انواع بازارهای مالی

بازارهای مالی به دو دسته تقسیم می‌شوند:

1 – بازار سرمایه (Capital market)

2 – بازار پولی (Money market)

بازار سرمایه (Capital market)

بازار سرمایه، نمونه‌ای از بازارهای مالی است که در آن داد و ستد ابزارهای مالی با سررسید بیشتر از یک سال و همچنین دارایی‌های که سررسید ندارند، انجام می‌شود. بازار سرمایه از مهمترین بازارها برای پس‌انداز و تأمین سرمایه شرکتها می‌باشد. از متداول‌ترین شکل مبادله مالی در بازار سرمایه، تامین مخارج مالی دولت می‌باشد.

ابزارهای بازار سرمایه

بازار سرمایه از دو ابزار برای داد و ستد استفاده می‌کند: ابزارهای تامین مالی دراز مدت و ابزارهای ویژه مدیریت خطر

ابزارهای تامین مالی دراز مدت

این ابزارها در بازارهای مالی به چند دسته تقسیم می‌شوند که در ادامه هرکدام را به طور کامل توضیح خواهیم داد.

سهام: بخشی از دارایی‌های یک شرکت یا واحد تولیدی است که دارندگان آن به اندازه سهمی که خریداری کرده اند، مالک آن شرکت می‌شوند.

سهام عادی: نوعی ابزار سرمایه‌گذاری است که نشانگر مالکیت دارندگان آن می‌باشد و به دو دسته سهام بانام و سهام بی نام تقسیم می‌شود.

سهام ممتاز: اوراق بهاداری است که دارندگان آن با توجه به درآمد و دارایی شرکت، در آن شریک می‌شوند. زمانی که قیمت سهام عادی بیشتر باشد، این سهام انتشار پیدا می‌کند.

اوراق قرضه: اسنادی هستند که به موجب آن، شرکت موظف است سالانه، سودی را به دارندگان آن پرداخت کرده و در زمان سررسید، اصل مبلغ را پرداخت کند.

اوراق مشارکت: اوراقی با سود علی‌الحساب است که در آن، شرکت متعهد می‌شود طی زمان مشخصی، سود و اصل پول را پرداخت کند.

ابزارهای ویژه مدیریت خطر

مقابله با ریسک ناشی از نوسانات قیمتی از کارکردهای مهم بازار سرمایه است. این کارکرد از طریق به‌ کارگیری ابزارهایی تحت عنوان ابزارهای مشتق انجام می‌شود. معامله ‌گران این ابزارها، با پذیرش هزینه‌ای کم، از ریسک زیاد نوسان قیمت جلوگیری کرده و آن را به سایر سرمایه‌گذاران منتقل می‌کنند.

از مهمترین ابزارهای مشتق بازار سرمایه که جزء بازارهای مالی می‌باشد، می توان به قرارداد اختیار معامله اشاره کرد. اختیار معامله، قراردادی بین خریدار و فروشنده است. در این قرارداد، خریدار حق خرید یا فروش مقداری معینی از دارایی درج شده در قرارداد را دارد. به عبارت دیگر، در این قرارداد، خریدار به ازای پرداخت هزینه حق معامله، دارایی درج شده در این قرارداد را خریداری کرده و در زمان مشخص و به قیمت تعیین شده، معرفي ابزارهاي مالي بورس معرفي ابزارهاي مالي بورس حق خرید و فروش آن را دارد.

از دیگر ابزارهای مشتق بازار سرمایه می‌توان به قرارداد تحویل آتی اشاره کرد. در این قرارداد، تحویل کمیت و کیفیت مشخصی از یک کالا با قیمت و زمان مشخص، تنظیم می‌شود. همچنین طبق این قرارداد، خریدار، مقدار مشخصی از یک کالا را با قیمت معینی از فروشنده تحویل می‌گیرد و فروشنده متعهد می‌شود این کالا را در زمان مشخص به خریدار تحویل دهد. تسویه قراردادهای آتی به صورت تحویل فیزیکی کالا می‌باشد‌.

بازار پولی (Money market)

بازاری است که در آن به داد و ستد پول و دارایی‌های دیگر (که سررسید آنها کمتر از یک سال است) می‌پردازند؛ همچنین ابزار مالی کوتاه مدت با ریسک کم و نقدشوندگی بالا نیز می‌باشد. این بازار با استفاده از ابزارها امکان نقدشوندگی را در مدت کم و به میزان مطلوب برای اشخاص و معامله گران فراهم می‌کند.

محل خاصی برای بازار پول در نظر گرفته نشده است. بطور کلی بانکها و موسسات غیر بانکی که در آنها داد و ستد ابزارهای مالی انجام می‌شود، بازار پول را تشکیل می‌دهند.

نهادهای بازار پول

بانک مرکزی و دیگر بانکها از قبیل، بانکهای تجاری و مؤسسات اعتباری غیربانکی از مهمترین نهادهای بازار پول به شمار می‌آیند. علاوه بر بانکها، شرکتهای تجاری، موسسات دولتی، صندوق‌های سرمایه‌گذاری، کارگزاران و معامله‌گران و در نهایت سرمایه‌گذاران نیز در این بازار نقش مهمی ایفا می‌کنند.

ابزارهای بازار پول

اسناد خزانه: اوراق بهادار کوتاه مدتی هستند که توسط دولت منتشر می‌شوند و سررسید آنها سه ماه، شش ماه و یا یک سال می‌باشد. این اسناد هنگام فروش، کمتر از قیمت اسمی به فروش می رسند. این اوراق توسط بانک مرکزی منتشر می‌شود. اسناد خزانه، دارای ریسک کمتری هستند. در نتیجه، موسساتی که به دنبال سرمایه‌گذاری موقت در مکانی مطمئن هستند، این اسناد را خریداری می‌کنند.

برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه مقاله اسناد خزانه را مطالعه نمایید.

پذیرش بانکی: از جمله ابزارهای قدیمی و کوچک (به لحاظ حجم و مبلغ) پذیرش بانکی می‌باشد. این ابزار برای تأمین مالی کالاهایی که هنوز از فروشنده به خریدار منتقل نشده ‌ند، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اوراق تجاری: اوراق قرضه کوتاه مدت با سررسید کمتر از یک سال می‌باشند. این اوراق، توسط شرکتهای مالی و غیرمالی منتشر می‌شوند. اوراق تجاری، روشی برای تأمین مالی شرکتها و همچنین به عنوان سرمایه میان مدت و کوتاه مدت مورد استفاده قرار می‌گیرند.

گواهی سپرده: از جدیدترین و مهمترین ابزارهای بازار پول و همچنین از مهمترین منابع تأمین مالی بانکهای تجاری به شمار می‌رود. در واقع، گواهی سپرده سندی است که توسط بانک منتشر می‌شود. این نوع سرمایه‌گذاری دو مزیت عمده دارد:

  1. سرمایه‌گذار می‌تواند بازده پول خود را به دقت محاسبه کند.
  2. زمان سررسید اصل و بهره گواهی نیز مشخص است.

گواهی‌های سپرده به دو بخش قابل انتقال و غیرقابل انتقال تقسیم می‌شوند. دارنده گواهی سپرده قابل‌ معامله، می‌تواند آن را قبل از تاریخ سررسید در بازار به فروش برساند. به همین دلیل، این گواهی‌ها از نقدشوندگی بالایی برخوردار هستند. گواهی‌های غیرقابل مبادله، قابل فروش مجدد نیستند و دارندگان آنها در صورت نیاز به وجه نقد، تنها با مراجعه به موسسه سپرده‌پذیر و با پرداخت جریمه در نظر گرفته، می‌توانند سپرده خود را از مؤسسه خارج کنند.

ساختار بازار سرمایه کشور

ساختار بازار سرمایه به زیرمجموعه های زیر تقسیم می‌شود:

  1. سازمان بورس و اوراق بهادار
  2. شورای عالی بورس
  3. شركت بورس اوراق بهادار
  4. شركت بورس كالای ايران
  5. شركت سپرده گذاری مركزی اوراق بهادار و تسويه وجوه
  6. نهادهای مالی شركت مديريت فناوری بورس تهران

1.سازمان بورس و اوراق بهادار

سازمان بورس و اوراق بهادار، اولین نهاد مربوطه به بازار سرمایه در نظر گرفته می‌شود. این سازمان در سال ۱۳۴۰ تأسیس شد و مؤسسه‌ای غیردولتی است که دارای حقوقی مستقل بوده و از محل کارمزدهای دریافتی و سایر درآمدها اداره می‌شود.

2. شورای عالی بورس و اوراق بهادار

شورای عالی بورس و اوراق بهادار، برای ساماندهی و توسعه بازار بورس و اوراق بهادار و همچنین نظارت عالیه بر اجرای قانون بورس و اوراق بهادار، تشکیل شده است.

از وظایف مهم شورای عالی بازار سرمایه می‌توان به تصویب سیاستهای کلان و خط مشی بازار و همچنین اعمال نظارت بر اجرای قانون بازار اوراق بهادار اشاره کرد.

3.شركت بورس اوراق بهادار

سازمان بورس و اوراق بهادار تهران در سال ۱۳۴۶ با عنوان ابزارهای متکی به بازار آزاد تأسیس شد. این شرکت به منظور تشویق بخش خصوصی برای حضور در اقتصاد تشکیل شد. مأموریت اصلی این شرکت، ایجاد بازاری منصفانه و شفاف با ابزارهای متنوع می‌باشد؛ همچنین نظارت بر فعالیت ناشران اوراق بهادار پذیرفته شده را نیز در دستور کار خود قرار داده است.

4.شركت بورس كالای ايران

شرکت بورس کالای ایران در مهر ماه سال 1386 با ادغام سازمان کارگزاران بورس فلزات تهران و بورس کالای کشاورزی، فعالیت خود را آغاز کرد. این بازار به چهار دسته تقسیم می‌شود:

1- بازار فیزیکی : در این بازار، انواع کالاهای قابل عرضه در بورس کالا مانند: مواد پتروشیمی، مواد شیمیایی، انواع مس، انواع مقاطع آهنی و. عرضه می‌شود.

2- بازار فرعی: کالاهایی مانند: ضایعات فلزی، املاک و . که در بازار فیزیکی پذیرش نمی‌شوند، در این بازار عرضه می‌گردند.

3- بازار مشتقه: در این بازار، قراردادهای اختیار معامله و آتی (که از نمونه های آن می‌توان به آتی سکه و آتی زعفران اشاره کرد) معامله می‌شود.

4- بازار مالی: این بازار که قراردادهای سلف موازی استاندارد، گواهی سپرده کالایی و صندوق سرمایه‌گذاری کالایی و… در آن داد و ستد می‌گردد، نمونه ای از بازار بورس کالا می باشد.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد بورس کالا به مقاله چگونه وارد بورس کالا شویم مراجعه کنید.

5.شركت سپرده گذاری مركزی اوراق بهادار و تسويه وجوه

سپرده‌گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه (سمات)، شرکتی است که امور مربوط به ثبت،‌ نگهداری، انتقال مالکیت اوراق بهادار و تسویه وجوه را انجام می‌دهد. این شرکت از طریق افزایش کارایی پایاپای، تسویه معاملات و کاهش هزینه های معاملاتی، نقش مهمی برعهده دارد.

معرفي ابزارهاي مالي بورس

معرفی کتاب صکوک

بازار سرمایه و ابزارهای تامین مالی اسلامی

بازار سرمایه و ابزارهای تامین مالی اسلامی اثر محمد شبانی

مدیران مالی شرکتها و سازمانها در راستای تامین منابع مالی میان و بلند مدت مورد نیاز، نیازمند شناخت دقیق «بازار سرمایه» و «ابزارهای مالی بازار سرمایه» هستند؛ از آنجایی که بازار مالی جامعه ما از جمله «بازار سرمایه» از اصول و قوانین دین مبین اسلام تبعیت می کند و از طرف دیگر بیش از دو دهه است که ابزارهای مالی اسلامی قابل استفاده در بازار سرمایه کشورهای اسلامی دچار تحولات اساسی شده است، به گونه ای که امروزه تعدادی از این ابزارهای مالی در بازار سرمایه کشورهای غیراسلامی مورد معامله و مبادله قرار می‌گیرد، لذا آشنایی با این ابزارهای مالی جدید قابل استفاده در بازار سرمایه کشورهای اسلامی به چگونگی تامین مالی میان‌مدت و بلندمدت مدیران مالی شرکت ها و سازمان ها از بازار سرمایه کمک شایان توجهی می کند. کتاب پیش رو یکی از اولین و منسجم‌ترین منابع به تحریر درآمده برای دانشجویان رشته حسابداری و کلیه مدیران مالی شرکت ها و سازمان ها در این زمینه است.

کتاب اوراق بهادار اسلامی در بازارهای مالی ایران

کتاب اوراق بهادار اسلامی در بازارهای مالی ایران

در این کتاب، اوراق بهادار موجود در بازارهای مالی ایران معرفی و با ارائه تاریخچه‌ای از اوراق، خصوصیات و نحوه انتشار آنها تشریح شده است.در بخشی از این کتاب می خوانیم: تامین مالی کسری بودجه یکی از مسائل و دغدغه های همیشگی دولت‌ها به ویژه در کشورهای در حال توسعه است و تا به حال روش‌های متفاوتی جهت تامین مالی کسری بودجه در اقتصادهای متعارف (مانند استقراض داخلی و خارجی) تعریف شده است؛ هر یک از این روش ها مزیت ها و معایبی دارند که به نسبت وضعیت موجود باید به انتخاب آن ها اقدام کرد؛ اما رایج ترین راه برای تامین کسری بودجه، انتشار اوراق قرضه به ویژه اسناد خزانه است.

اوراق مشتقه و استراتژی های معاملاتی اختیار معامله به زبان ساده

اوراق مشتقه و استراتژی های معاملاتی اختیار معامله به زبان ساده

یکی از مباحث تخصصی سرمایه گذاری در بازار بورس، اوراق مشتقه و علی الخصوص اوراق اختیار معامله و استراتژی های شکل گرفته برآن است. در این راستا تاکید کتاب حاضر بر آشنایی با این مباحث بصورت تخصصی اما به زبان ساده و صیقل داده شده می‌باشد و تلاش برآن بوده که فارغ از هرگونه دشواری های کلمات ترجمه ای و بدور از لغات ناآشنا، مباحث در قالب جملات سلیس و مثال های کاملاً تشریح شده، بصورت تفهیمی سهل و روان حلاجی شوند و برای مخاطبان بیان شود، مطالب کتاب می تواند برای تمامی دانشجویان رشته های مالی، اقتصادی، بازرگانی و حسابداری و علاقه مندان مفید باشد.

اصول بیمه اسلامی

اصول بیمه اسلامی

درس اول: مفهوم، اهمیت و جایگاه بیمه در اقتصاد امروز، درس دوم: تحولات تاریخی بیمه، درس سوم: ماهیت بیمه و انواع آن، درس چهارم: ارکان، ویژگی‌‌ها و اصول بیمه، درس پنجم: مدیریت ریسک و بیمه، درس ششم: اصول و مبانی فقهی حاکم بر قراردادها، درس هفتم: تطبیق بیمه تجاری با عقود شرعی معین، درس هشتم: بیمه و قواعد حاکم بر معاملات، درس نهم: شرایط بیمه، درس دهم: بیمه تکافل

بازارهای سرمایه اسلامی (رویکرد مقایسه‌ای)

کتاب بازارهای سرمایه اسلامی (رویکرد مقایسه‌ای)

فصل اول: پایه ریزی مفاهیم – آدام اسمیت ، سرمایه داری و مالیه اسلامی، فصل دوم: بازارهای سرمایه، فصل سوم: مالیه اسلامی ( فلسفه اصلی، قراردادها،طراحی ابزاها و الزام ها)، فصل چهارم: بازارهای پول بین بانکی، فصل پنجم : بازار پول بین بانکی اسلامی ( IIMM )، فصل ششم: اوراق قرضه و بازار اوراق قرضه، فصل هفتم: صکوک وبازار صکوک، فصل هشتم : سهام عادی و بازارهای اوراق مالکیت، فصل نهم: بازار اوراق مالکیت اسلامی، فصل دهم: ابزارهای مشتقه: محصولات و کاربردها، فصل یازدهم: ابزارهای مشتقه منطبق با شریعت، فصل دوازدهم: نرخ های ارز و بازار ارز، فصل سیزدهم: بازارهای سرمایه و سیاست دولت.

حسابداری ابزارها و عقود مالی اسلامی

کتاب حسابداری ابزارها و عقود مالی اسلامی

حسابداری به شناسایی، ثبت و گزارش رویدادهای مالی می ‌پردازد. واضح است که رویدادهای مالی هر محیط تجاری بنا بر شرایط اقتصادی و ارزش‌ های فرهنگی و دینی حاکم بر آن محیط متفاوت خواهند بود. حسابداری ابزارها و عقود مالی اسلامی و زکات از جمله مواردی هستند که به ‌طور مجزا در تدوین استانداردهای گزارشگری مالی بین ‌المللی (IFRS) مد نظر نبوده ‌اند و برخی نهادهای استانداردگذار اسلامی همانند سازمان حسابداری و حسابرسی برای نهادهای مالی اسلامی (AAOIFI) به ارائه استانداردهای حسابداری برای معاملات و ابزارهای مالی اسلامی می ‌پردازند.

کتاب حاضر با پرداختن به حسابداری ابزارها و عقود مالی اسلامی از منظر استانداردهای حسابداری AAOIFI و IFRS و رویه‌ های جاری کشور به همراه تبیین حسابداری زکات و مسئولیت اجتماعی از منظر اسلامی، تصویر جامع و به‌ روز از حسابداری ابزارها و عقود اسلامی فراهم می‌ سازد. همچنین، سعی شده است با بیان دیدگاه ‌های فقه شیعه در موارد مقتضی به غنای محتوای کتاب افزوده شود.

اوراق بهادار با درآمد ثابت در بازار سرمایه ایران

کتاب اوراق بهادار با درآمد ثابت در بازار سرمایه ایران

اوراق بدهی از یک سو تامین کننده بودجه لازم برای پیاده سازی طرح‌های شرکت‌ها و نهادهاست و از سوی دیگر روشی برای کاهش ریسک سرمایه‌گذاری و ایمن کردن سبد سهام سرمایه‌گذاران در بازار سرمایه است. از آنجا که اوراق بدهی نظیر اوراق مشارکت، اوراق خزانه اسلامی و . دارای سود ثابت است، می‌تواند ریسک سرمایه‌گذاری را تا حد قابل توجهی کاهش دهد. در مطالعه حاضر به انواع اوراق بهادار با درآمد ثابت در بازار سرمایه ایران شامل: اوراق قرضه، اوراق صکوک اجاره، اوراق صکوک مرابحه، صکوک استصناع، صکوک مشارکت و اوراق منفعت به طور کامل پرداخته شده است.

گفتارهايی درباره اوراق بهادار اسلامی (صكوک)

کتاب گفتارهايی درباره اوراق بهادار اسلامی (صكوک)

در سال‌های اخیر تحقیقات انجام گرفته در حوزه مالی اسلامی- چه در بعد کیفی و چه در بعد کمی- رشد قابل توجهی داشته است؛ اما هنوز نیازمند پی‌گیری اساتید و پژوهشگران ارجمند است تا به مراحل تکامل ارتقا یابد.

کتاب پیشرو مجموعه مقالاتی در زمینه برخی از ابزارهای مالی اسلامی است که به دلیل داشتن برخی ویژگی‌های خاص از سایر آثاری که در این زمینه تألیف یا ترجمه شده متمایز است:

در مقالات این مجموعه، مدل‌های عملیاتی انواع اوراق بهادار اسلامی و برخی ملاحظات دیگر این اوراق مانند مدیریت ریسک ارایه شده است.

در مقالات این مجموعه، مدل‌های عملیاتی مربوط به انواع اوراق بهادار اسلامی بر اساس مبانی فقه امامیه طراحی شده است. در این مجموعه از مقالات نویسندگان متعدد استفاده شده است و این باعث تنوع در دیدگاه‌ها و قوت مجموعه شده است.

نهادهای مالی: راهنمای قانون بازار اوراق بهادار

کتاب نهادهای مالی: راهنمای قانون بازار اوراق بهادار

نویسنده: مشاوران و کارشناسان مدیریت پژوهش سازمان بورس

توضیحات: 2 جلد

درباره کتاب: نهادهای مالی به همراه بازارها و ابزارهای مالی از اجزای اصلی تشکیل دهنده نظام مالی به شمار می روند که حضور فعال و قانونمند آنها می تواند نویدبخش یک نظام مالی قوی و کارآمد باشد . از آنجا که نهادهای مالی قادرند از یکـسو مبدع و مبتکر ابزارهای مالی جدید و شیوه های نوین تأمین مالی و معاملات در بازار سرمایه باشند و از سوی دیگر ، با به کارگیری و گسترش استفاده از ابزارهای مالی گوناگون موجبات رونق و توسعه بازار را فراهم آورند ، شاید به تعبیری بتوان این نهادها را محور اصلی و موتور محرکه نظام مالی دانست.

بازار سرمایه اسلامی

کتاب-بازار سرمایه اسلامی

نویسنده: سید عباس موسویان

تعداد صفحه:487

سرفصل‌ها: بخش اول: مبانی نظری(فقهی و اقتصادی) بازار سرمایه اسلامی-فصل اول: اصل صحت و لزوم قراردادها از دیدگاه فقه اسلامی-فصل دوم: ضوابط عمومی قراردادهای بازار سرمایه از دیدگاه فقه اسلامی-فصل سوم: ضوابط اختصاصی قراردادهای بازار سرمایه از دیدگاه فقه اسلامی-فصل چهارم: اصول و معیارهای اقتصادی ابزارهای مالی بازار سرمایه اسلامی-بخش دوم: ابزارهای مالی متعارف(سنتی)-فصل اول: اوراق قرضه-فصل دوم: اوراق سهام عادی-فصل سوم: اوراق سهام ممتاز-فصل چهارم: فروش استقراضی سهام-بخش سوم: ابزارهای مالی اسلامی(صکوک)-فصل اول: اصول و مبانی ابزارهای مالی اسلامی(صکوک)-فصل دوم: اوراق قرض الحسنه-فصل سوم: اوراق وقف، روشی نوین برای تأمین مالی طرح های عام المنفعه-فصل چهارم: اوراق مرابحه، ابزار مالی کوتاه مدت-فصل پنجم: اوراق سلف، ابزاری مناسب برای تأمین سرمایه کوتاه مدت و مدیریت ریسک-فصل ششم: اوراق اجاره و اجاره به شرط تملیک-فصل هفتم: اوراق جعاله ابزاری کارآمد برای توسعه بخش خدمات-فصل هشتم: اوراق منفعت، ابزاری برای تأمین مالی بخش خدمات-فصل نهم: اوراق استصناع، ابزاری مناسب برای طرح ها و پروژه های عمرانی؛ مثال کاربردی بخش مسکن-فصل دهم: اوراق مشارکت-فصل یازدهم: اوراق مضاربه ابزاری مناسب برای توسعه بخش بازرگانی-فصل دوازدهم: اوراق مزارعه و مساقات؛ ابزار مالی مناسب برای توسعه بخش کشاورزی ایران-فصل سیزدهم: اوراق بهادار(صکوک) بانکی؛ تبدیل تسهیلات بانکی به اوراق بهادار، در بانکداری بدون ربا

اوراق اجارة تأمین نقدینگی

در این نوع از اوراق اجاره، بانی با ارائه طرح توجیهی اقدام به انتخاب شرکت واسط (SVP)می کند. شرکت واسط با انتشار اوراق و با جمع آوری پول از سرمایه گذاران، به وکالت از طرف آنان یکی از دارایی های فیزیکی بانی را به صورت نقد خریداری می کند، سپس به صورت اجاره عادی یا به شرط تملیک دوباره به بانی واگذار می نماید. سود این اوراق در سررسیدهای مشخص به صورت اجاره بهای دارایی به دارندگان اوراق پرداخت می شود. دارندگان اوراق قبل از سررسید، می توانند اوراق خود را در بازار ثانوی به فروش برسانند. SPV در پایان قرارداد اجاره عادی دارایی را از بانی تحویل گرفته و به وکالت از طرف سرمایه گذاران در بازار دارایی های مستهلک می فروشد و در اجاره به شرط تملیک، دارایی را به تملیک مستأجر درمی آورد.

شرایط انتشار

اوراق اجاره بانی باید دارای شرایط زیر باشد:

  • شخص حقوقی غیردولتی که قالب حقوقی آن سهامی یا تعاونی باشد،
  • مجموع جریان نقدی حاصل از عملیات آن در دو سال مالی اخیر مثبت باشد،
  • حداکثر نسبت مجموع بدهی ها به دارایی های آن 90 درصد باشد،
  • اظهارنظر بازرس و حسابرس شرکت در خصوص صورت های مالی دو دورة مالی اخیر آن مردود یا عدم اظهارنظر نباشد.

در صورتی که بانکها یا موسسات مالی و اعتباری تحت نظارت بانک مرکزی اصل و سود اوراق را تضمین نموده باشند، رعایت بندهای 2 و 3 برای بانی الزامی نمی باشد.

انواع دارایی قابل قبول برای اوراق اجاره دارایی های قابل قبول جهت انتشار اوراق اجاره به شرح زیر می باشند:

  • زمین
  • ساختمان و تأسیسات
  • ماشین آلات و تجهیزات
  • وسایل حمل و نقل

شرایط عمومی دارایی پایه

  • به کارگیری آن در فعالیت بانی، منجر به ایجاد جریانات نقدی شده یا از خروج وجوه نقد جلوگیری نماید.
  • هیچگونه محدودیت یا منع قانونی، قراردادی یا قضایی برای انتقال دارایی، منافع و حقوق ناشی از آن وجود نداشته باشد.
  • تصرف و اعمال حقوق مالکیت در آن برای نهاد واسط دارای هیچگونه محدودیتی نباشد.
  • مالکیت آن به صورت مشاع نباشد.
  • امکان واگذاری به غیر را داشته باشد.
  • تا زمان انتقال مالکیت دارایی به بانی، دارایی از پوشش بیمه ای مناسب و کافی برخوردار باشد.

اوراق مشارکت

  • اوراق مشارکت در اصطلاح علم اقتصاد، نوعی از اوراق بهادار است که توسط دولت، شهرداری، شرکت‌های دولتی و خصوصی، برای تأمین اعتبار طرح‌های عمرانی یا زیرساختی در کشور، منتشر می‌گردد. تهیهٔ دستورالعمل اجرایی و مقررات ناظر بر انتشار اوراق مشارکت بر عهدهٔ بانک مرکزی است. طبق دستورالعمل بانک مرکزی، اوراق مشارکت اوراق بهاداری هستند که با مجوز بانک مرکزی برای تأمین بخشی از منابع مالی مورد نیاز، طرح‌های سودآور تولیدی و خدماتی (به استثنای امور بازرگانی) در چارچوب عقدمشارکت مدنی ، توسط سازمان جاری منتشر می‌شود. در هر ورقهٔ مشارکت، میزان سهم دارندهٔ آن مشخص شده‌است

نکات مهم انتشار اوراق مشارکت

  • پروژه موضوع انتشار اوراق مشارکت باید در قالب شخصیت حقوقی انجام شود که دارای سوابق مالی حسابرسی شده توسط حسابرسان معتمد بورس باشد.
  • ناشر نباید زیان انباشته داشته باشد، عملکرد شرکت باید سودآور بوده و به تشخیص بورس امکان سودآوری آن در آینده وجود داشته معرفي ابزارهاي مالي بورس باشد.
  • گزارش حسابرس مستقل در خصوص آخرین صورت های مالی حسابرسی شده نباید حاوی اظهارنظر مردود یا عدم اظهارنظر باشد.
  • پروژة موضوع انتشار اوراق مشارکت باید براساس گزارش توجیهی حسابرسی شده توسط حسابرس معتمد بورس از توجیه مالی، فنی و اقتصادی مناسبی برخوردار باشد.
  • داشتن وثایق معتبر جهت ارائه به ضامنی که بازپرداخت اصل و سود اوراق مشارکت را تضمین خواهد کرد. پروژه موضوع انتشار اوراق مشارکت می تواند یکی از تضامین قابل ارائه به ضامن باشد که به نتیجة مذاکره با ضامن بستگی دارد.
  • حداقل سهم الشرکه ناشر در هر طرح توسط مرجع صادرکننده مجوز انتشار اوراق تعیین می شود. معموالً، حداقل 50 درصد از منابع مورد نیاز برای اجرای پروژه باید توسط ناشر تأمین شود.
  • سقف مبلغ اوراق مشارکت قابل انتشار برای شرکت های پذیرفته شده در بورس به تشخیص هیئت پذیرش و حداکثر تا 70 درصد ارزش ویژه هر شرکت است. همچنین، حداکثر میزان اوراق مشارکت قابل انتشار براساس ضوابط داخلی سازمان بورس و اوراق بهادار بدین ترتیب اعمال شده است که نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام، بعد از انتشار اوراق مشارکت، حداکثر مساوی عدد 3 باشد.در صورتی که اصل و سود اوراق مشارکت توسط بانکها و موسسات مالی و اعتباری تحت نظارد بانک مرکزی ضمانت شده باشد، نیازی به رعایت بندهای 2 و 7 توسط ناشر نمیباشد.
  • مصرف وجوه حاصل از واگذاری اوراق مشارکت در محلی غیر از پروژه های مبنای انتشار اوراق مشارکت، مجاز نیست.
  • اوراق مشارکت ممکن است قابل تعویض با سهام سایر شرکت های پذیرفته شده در بورس باشد. در این صورت ناشر موظف است حداقل به میزان اوراق مشارکت قابل تعویض، موجودی سهام شرکت های مذکور را تا سررسید نهایی اوراق مشارکت نگهداری نماید.
  • اوراق مشارکت ممکن است قابل تبدیل به سهام شرکت ناشر باشد. در این صورت مجمع عمومی فوق العاده بنا به پیشنهاد هیئت مدیره و گزارش خاص بازرس یا بازرسان شرکت اجازه انتشار اوراق مشارکت را می دهد و شرایط و مهلتی را که طی آن دارندگان این گونه اوراق خواهند توانست اوراق خود را به سهام شرکت تبدیل کنند تعیین و اجازة افزایش سرمایه را به هیئت مدیره خواهد داد.

تعریف و ویژگی های اوراق استصناع

اوراق استصناع :

اوراق بهاداری هستند که دارندگان آنها به صورت مشاع مالک دارایی مالی هستند که براساس قرارداد استصناع شکل می گیرد.

این اوراق دارای بازده معین و قابل مبادله در بازار ثانوی بوده است.

وزارت خانه ها، شهرداری ها، شرکت های دولتی و بخش خصوصی برای تأمین مالی طرح های عمرانی و توسعه ای می توانند اقدام به انتشار اوراق استصناع نمایند.

امکان بازار ثانوی اوراق استصناع

همه انواع اوراق استصناع از نوع ابزارهای مالی انتفاعی با سود معین می باشند، بر این اساس می توانند اهداف و سلیقه های بخش مهمی از صاحبان وجوه مازاد که قصد سرمایه گذاری بدون ریسک دارند را پوشش دهند، در نتیجه قابلیت مالی خرید و فروش در بازار ثانوی را خواهند داشت

پیش بینی می گردد برای خرید و فروش اوراق استصناع بازار ثانوی فعالی شکل گیرد و قیمت بازاری آنها متناسب با مدت و مبلغ اسمی اوراق، تعیین شود و ابزار جدیدی شبیه اوراق مشارکت، با نرخ بازدهی معین وارد بازار سرمایه شود.

تعریف اوراق منفعت

  • ورق منفعت سند مالی بهاداری است که بیانگر مالکیت دارندة آن بر مقدار معین خدمات یا منافع آینده از یک دارایی بادوام است که در ازای پرداخت مبلغ معینی به وی منتقل شده است مانند گواهی حق اقامت در هتل معین برای روز معین، حق استفاده از خدمات آموزشی دانشگاه برای ترم یا سال معین، حق استفاده از یک ساعت پرواز برای مقصد معین و حق استفاده از خدمات حج یا عمره برای سال معین.

کاربردهای اوراق منفعت

  • واگذاری منافع آینده دارایی های بادوام:

صاحبان دارایی های بادوام گاهی به نقدینگی احتیاج دارند و حاضرند برای تأمین آن، بخشی از منافع حاصل از دارایی های بادوام خود را از پیش واگذار کنند. در این موارد اگر صاحبان دارایی در جست و جوی استفاده کننده نهایی )کسی که بخواهد در روز معین از منافع دارایی معین استفاده کند( باشند، احتمال موفقیت خیلی پایین و در حد صفر است. برای حل این مشکل می توان از اوراق منفعت استفاده کرد. یعنی صاحبان دارایی برای بخشی از منافع دارایی، اوراق منفعت منتشر و سپس آن ها را در مقابل مبلغ معینی به متقاضیان واگذار می کنند. دارندگان اوراق می توانند صبر کنند و در زمان معین از آن منافع بهره ببرند؛ کما اینکه می توانند قبل از فرا رسیدن مدت آن را به دیگران واگذار کنند.

  • واگذاری خدمات آینده:

همانند صاحبان دارایی های بادوام، شرکت ها و مؤسسه های خدماتی نیز گاهی برای تأمین سرمایه در گردش یا توسعه فعالیت های اقتصادی، نیازمند پول می شوند و حاضرند بخشی از خدمات آینده خود را از پیش واگذار کنند. در این موارد نیز اگر شرکت های خدماتی به دنبال مشتری نهایی )استفاده کننده واقعی از خدمات( باشند، احتمال موفقیت در سطح پایین و نزدیک به صفر است، در حالی که استفاده از اوراق بهادار منفعت می تواند این مشکل را به آسانی حل کند.

مکانیسم بازار اوراق منفعت

  • صاحبان دارایی های بادوام به منظور حل مشکل نقدینگی خود می توانند برای بخشی از منافع حاصل از دارایی، اوارق منفعت منتشر کند. در این حالت نهاد واسط با جمع آوری پول از مردم به وکالت از طرف آنان، منافع آتی حاصل از دارایی بادوام را به ارزش فعلی پیش خرید می کند. سود این اوراق در سررسیدهای مشخص از طریق نهاد واسط در اختیار سرمایه گذاران قرار می گیرد. در زمان سررسید نیز، دارندگان اوراق از وجوه حاصل از منافع بهره مند می شوند. دارندگان اوراق می توانند اوراق خود را قبل از سررسید در بازار ثانوی به فروش رسانند.

ارزش اوراق منفعت و نرخ بازدهی آن

  • قیمت اوراق بهادار منفعت و سود حاصل از خرید و فروش آن ها )نرخ بازدهی( به عوامل زیادی چون اعتبار صاحبان دارایی و شرکت های خدماتی، قیمت اسمی منافع و خدمات، نرخ بازدهی ابزارهای مالی مشابه، زمان و مکان ارائه منافع و خدمات بستگی دارد
  • ارزش صکوک منفعت بر اساس ارزش فعلی منافع آتی حاصل از دارایی های بادوام یا ارزش فعلی خدمات محاسبه می شود. ارزش فعلی هر ورقه منفعت با لحاظ ارزش اسمی، نرخ تنزیل و مدت زمان باقی مانده تا زمان استفاده از منافع به دست می آید.

مثال کاربردی اوراق منفعت

به عنوان مثال یک شرکت پیمانکاری بزرگراهی را تحت قرارداد BOT احداث کرده و اکنون به مدت 20 سال حق بهره برداری از این بزرگراه از جمله عوارض دریافتی را داشته و از طرف دیگر برای ورود به دیگر پروژه های خود نیاز به منابع مالی جدید دارد. لذا می تواند منافع حاصل از بزرگراه احداث شده را به عموم واگذار نماید. در این حالت نهاد واسط با جمع آوری وجوه از مردم، درآمد حاصل از عوارض بزرگراه ها را طی عمر اوراق منفعت پیش خرید می کند. شرکت پیمانکاری نیز وجوه حاصل از عوارض را پس از کسر هزینه های بزرگراه در اختیار نهاد واسط قرار می دهد. از آنجاییکه عوارض بزرگراه ها و هزینه ها به صورت مستمر و نه در دوره های زمانی خاص ایجاد می شود لذا نهاد واسط این وجوه را به نمایندگی از طرف دارندگان اوراق در حساب بانکی مشخص سپرده گذاری می کند. نهاد واسط در سررسیدهای مشخص حداقل سود علی الحساب تضمین شده توسط ضامن اوراق را از حساب بانکی مذکور برداشت کرده و در اختیار دارندگان اوراق قرار می دهد. درپایان عمر اوراق نیز نهاد واسط مانده وجوه موجود در حساب بانکی که بیانگر اصل اوراق و سایر منافع احتمالی و سود سپرده است را در اختیار دارندگان اوراق قرار می دهد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.