تعریف بازار سهام چیست؟


دوره اول آن تا سال 1357 پیش از انقلاب اسلامی، دوره دوم آن پس از انقلاب و همراه با جنگ تحملیلی بوده است. دوره سوم هم از سال 1368 آغاز شده و دوره چهارم از سال 1384 تا به امروز بوده است.

شاخص بازار اول بورس چیست و چه نقشی در بازار دارد؟

شاخص بازار اول که نامی آشنا برای بسیاری از سرمایه گذاران است امروزه رشد کمتری در بازار بورس داشته است. سرمایه گذاران برای آشنایی با بورس برای پیشرفت و رسیدن به سود یا کم کردن ضرر نیاز به تحقیق و مطالعه بیشتری دارند تا با اصطلاحات و کلمات مربوطه آشنا بشوند. در این مقاله قصد داریم مفهوم شاخص بازار اول و به شاخص بورس و کاربرد آن در بورس بپردازیم.

شاخص بازار اول بورس

در فرهنگ فارسی شاخص به معنی عددی است که میانگین ارزش چند چیز مرتبط با یکدیگر را برحسب درصدی از همان میانگین، در فاصله زمانی معین بیان می کند. یعنی شاخص نماینده مجموعه‌ای از متغیرهای یک نوع است و به صورت کلی شاخص را می‌توان نشان‌ دهنده سطح عمومی یک چیز از پیش تعیین شده به طور معمول قیمت در میان گروهی از متغیرهای مورد بررسی تعریف کرد.

در معاملات بورس اوراق بهادار 8 شاخص مهم وجود دارد که برای سرمایه ‌گذاران اهمیت بسیاری دارند این شاخص ها در بورس اوراق بهادار تهران برای بررسی و بازیابی بازار مالی به کار برده می‌شوند مثل شاخص کل قیمت، شاخص قیمت و بازده نقدی، شاخص بازده نقدی TEDIX، شاخص صنعت و شاخص مالی، شاخص سهام آزاد شناور، شاخص بازار اول و بازار دوم، شاخص 50 شرکت برتر، شاخص 30 شرکت بزرگ که در واقع برای نمایش بازدهی بازار سرمایه این شاخص ها محاسبه می شوند.

اگر بخواهیم شرح دهیم که شاخص بازار اول در بورس چیست باید بگوییم در بورس اوراق بهادار تهران شرکت‌های بورسی بر اساس میزان سرمایه، تعداد سهام داران، وضعیت سودآوری، عدم وجود زیان انباشته، حداقل درصد حقوق سهام داران و.. دسته بندی می شوند. این تقسیم بندی در بازار بورس نشان دهنده بازار شرکت‌های بزرگ و شرکت‌های کوچک است و در این میان شرکت هایی که در شرایط بهتری نسبت به دیگرشرکت های سرمایه گذاری قرار گرفته باشند در بازار اول هستند و دیگر شرکت‌های در بازار دوم قرار می‌گیرند.

شاخص بازار اول و دوم چیست

در بالا گفتیم در بورس اوراق بهادار تهران شاخص‌های گونا گونی برای بررسی و بازیابی بازار مالی به کار برده می‌ شوند که شاخص بازار اول بورس و شاخص بازار دوم در این بین قرار دارند. به این صورت که سازمان بورس سهام پذیرفته شده در بازار بورس را بر اساس مقدار سودآوری، درصد شناوری، تعداد سهام و … در این دو شاخص تقسیم بندی می ‌کند.

قیمت کل

شاخص قیمت کل برای سهام پذیرفته ‌شده در هر کدام از این بازارها به تفکیک محاسبه می ‌گردد و از آن به عنوان شاخص بازار اول و بازار دوم یاد می ‌گردد. در واقع این موضوع مربوط به شاخص بازار اول است و اگر در بازار دوم محاسبه شود شاخص کل شرکت‌های عضو در بازار دوم به دست می ‌آید. در صورتی که شاخص کل بازار دوم با سرعت بیشتری افزایش یابد نشان دهنده آن است که رشد در بازار دوم نسبت به بازار اول بهتر است و بازده سرمایه‌گذاری در شرکت‌های کوچک یعنی شرکت های مربوط به بازار دوم طرفدار و محبوبیت بیشتری دارد.

شاخص بازار اول چیست

پیش از این با تعریف شاخص بازار اول آشنا شدیم گفتیم که تمامی شرکت هایی که در شرایط بهتری نسبت به دیگر شرکت های سرمایه گذاری قرار گرفته باشند در بازار اول هستند. در واقع به صورت روزانه می توانیم میانگین سود و تعریف بازار سهام چیست؟ تعریف بازار سهام چیست؟ ضرر شرکت های بزرگ بورس را از این طریق به دست آوریم.شرکت‌هایی که در بازار اول حضور دارند به دو دسته تابلو اصلی و فرعی تقسیم می ‌شوند.

در تابلوی شاخص های منتخب بورس اوراق بهادر تهران می توانیم اطلاعات بسیاری در مورد شاخص بازار اول دریابیم. این اطلاعات شامل زمان و مقدار انتشار، تغییرات روزانه ی این شاخص و درصد تغییراست. علاوه بر این می توانیم بیش ترین و کم ترین معامله مربوط به این شاخص را مشاهده کنیم.

برای مثال تابلوی شاخص ها نشان می دهد که در ساعت 16:05 به میزان 232.721.56 انتشار یافته است.

شاخص بازار اول فرابورس

در شاخص بازار اول فرابورس 30 نماد وجود دارد. هر کدام از این نماد ها به تفکیک اطلاعات مخصوص خود را دارند. از جمله تاریخ معامله، آخرین قیمت، تغییر، درصد تغییر، بیشترین و کمترین معامله که می توانیم در جدول مربوط به این شاخص مطالعه کنیم. در واقع تفاوت بورس و فرابورس در این است که فرابورس بسیار ساده تر از بورس فعالیت می کند. به طوری که فرابورس بخشی از بازار سرمایه که شرایط ورود به بورس اوراق بهادار را ندارند را هدایت می کند. اما بورس مکانی است که در آن بین تولید کنندگان و مصرف کنندگان معامله انجام می شود. در ادامه پیشنهاد می شود مقاله نحوه انجام معاملات در بورس و فرابورس را تعریف بازار سهام چیست؟ مطالعه کنید.

فرابورس

بازار اول فرابورس ایران در آبان سال 1387 با ساختاری شبیه به بورس فعالیت خود را زیر نظر سازمان بورس اوراق بهادار شروع کرد اما شرایط پذیرش و معامله در آن بسیار ساده‌ تر است. انواع مختلفی از اوراق بهادار در بازار فرابورس وجود دارند که ورود به آن به نسبت بورس شرایط کمتری را نیاز دارد به این ترتیب سرمایه گذاران می توانند با حداقل شرایط و با کمترین زمان به بازار مالی وارد شده و از تمام مزایای شرکت‌های پذیرفته شده در بازار فرابورس بهره‌ مند شوند. همچتیت پیشنهاد می کنیم مقاله وضعیت بورس امروز ایران را مطالعه کنید.

پنج بازار در فرابورس وجود دارد با نام‌های بازار اول، بازار دوم، بازار سوم، بازار ابزارهای نوین مالی و بازار پایه که شرکت‌های واجد شرایط می توانند سهام خود را در بازار اول و دو مبادله کنند و شرکت‌هایی که این شرایط را نداشته باشند در بازار پایه معامله می کنند.

شاخص بازار اول و دوم

گفتیم که شرکت‌هایی که از نظر میزان سرمایه و میزان سهام در اختیار مردم در وضعیت بهتری باشند در بازار اول بورس تهران قرار می گیرند. شرکت‌هایی که در شرایط پایین ‌تری قرار دارند در بازار دوم بورس تهران پذیرش می‌شوند. شاخص بازار اول هم به دو دسته فرعی و اصلی تقسیم می شود.

ولی با این حال در حال حاضر شاخص بازار دوم از نظر رشد در شرایط بهتری است و معاملات بیشتری را در بر می گیرد که این نشان دهنده آن است که محبوبیت بیشتری بین سرمایه گذاران دارد. با منفی شدن این دو شاخص به صورت اختصاصی شاخص کل به طور قطعی منفی نمی شود ولی این تغییرات می تواند در وضعیت شاخص کل تاثیر داشته باشد.

از جمله نماد هایی که در شاخص بازار دوم قرار دارن می توان به آبادا، افق، اميد، بركت، بشهاب، پاسا، پارس، پاكشو و ثامان را نام برد در این جا هم نماد های وغدیر، وپارس، خساپا، کروی، دکیمی، وسپه، سرود، تپکو، وامید، ونوین، کچاد و ساروم را نام برد. در نهایت پیشنهاد ایران بورس به شما بازدید از مقاله بهترین نماد بورس ایران برای سرمایه گذاری در سال 1399 می باشد.

سوالات متداول شاخص بازار اول

تمامی شرکت هایی که در شرایط بهتری نسبت به دیگر شرکت ها قرار گرفته باشند در بازار اول هستند در واقع به صورت روزانه می توانیم میانگین سود و ضرر شرکت های بزرگ بورس را از طریق شاخص بازار اول به دست آوریم.

تفاوت بورس و فرابورس در این است که فرابورس بسیار ساده تر از بورس فعالیت می کند. به طوری که فرابورس بخشی از بازار سرمایه که شرایط ورود به بورس اوراق بهادار را ندارند را هدایت می کند.

در بورس اوراق بهادار تهران شرکت‌های بورسی بر اساس میزان سرمایه، تعداد سهام داران، وضعیت سودآوری، عدم وجود زیان انباشته، حداقل درصد حقوق سهام داران و.. دسته بندی می شوند.

بورس چیست؟ با انواع بورس آشنا شوید

بورس

بورس، کلمه ای که این روز های از اکثریت مردم شنیده می شود. اگر شما هم علاقه مند به بورس و سرمایه گذاری در آن هستید، ابتدا لازم است بدانید بورس چیست و انواع آن را بشناسید. برای آشنایی بیشتر شما با تعریف بورس، این مطلب مفید را تهیه کرده ایم و به شما پیشنهاد می کنیم تا انتهای مقاله وکیل پرس را مطالعه کنید.

ارائه مشاوره حقوقی دعاوی بورس از جمله خدماتی است که توسط گروه وکلای وکیل پرس ارائه می شود. در صورت نیاز به مشاوره حقوقی رایگان می توانید از مشاوره حقوقی وکیل بورس ما بهره مند شوبد. تنها کافی است با ما تماس بگیرید یا فرم مشاوره حقوقی را تکمیل و ارسال نمایید.

بورس چیست؟

به مکانی که در آن خرید و فروش صورت می‌گیرد، بازار می‌گویند. بازار هم می‌تواند بازار حضوری باشد و هم خرید و فروش به صورت اینترنتی انجام شود. در بازار حضوری فرد به صورت فیزیکی در محل خرید و فروش حاضر می‌شود و دارایی‌‌های خود یا دیگران اعم از زمین، خانه، ماشین و اموال دیگر را معامله کند.

در بازار اینترنتی همانطور که از نامش پیداست فرد به صورت غیر حضوری و از طریق اینترنت دارایی‌های مالی اسنادی خود اعم از اوراق مشارکت و سهام را خرید و فروش می‌کند. اگر مردم را از لحاظ اقتصادی به دو دسته تقسیم کنیم،

دسته اول شامل افرادی هستند که سرمایه و پس انداز خود را حفظ می‌کنند و هیچگاه وارد فعالیت‌های اقتصادی نمی‌شوند‌‌. دسته دوم نیز افرادی هستند که روش‌های فعالیت اقتصادی را می‌دانند اما برای انجام این فعالیت‌ها به سرمایه نیاز دارند. نظر مردم برای سرمایه‌گذاری با هم فرق دارد.

بعضی از آن‌ها دارای اهداف بلند مدت و برخی دیگر اهداف کوتاه مدت دارند. به بازاری که تمام اهداف و فعالیت‌های اقتصادی مردم را در مسیر سرمایه‌گذاری پوشش می‌دهد، بازار بورس و سرمایه می‌گویند.‌ حتما تا به حال از رسانه‌های مختلف درباره بورس و اصطلاحات مربوط به آن اخبار گوناگونی به گوشتان خورده است. برای آشنایی بیشتر با تعریف بورس، بازار بورس، تاریخچه بورس، انواع بورس و دلیل افزایش سرمایه گذاری در بورس، این مقاله را تا پایان مطالعه کنید.

تعریف بورس چیست؟

به بازاری که مردم در آن دارایی‌های خود را خرید و فروش می‌کنند، بورس گفته می‌شود. در بازار بورس شرکت‌های سهامی عام، سهام خود را زیر نظر سازمان بورس عرضه می‌کنند و مردم با خرید این سهام می‌توانند در سرمایه‌گذاری این شرکت‌ها سهیم و در کسب و کار آن شریک شوند.

افراد معمولی این امکان را دارند که سهمی بخرند که ارزش آن به اندازه پول آن‌ها باشد. ارزان‌ترین سهم تعریف بازار سهام چیست؟ شرکت‌های بورس ایران 500 هزار تومان می‌باشد‌.‌ برای آشنایی بیشتر با مفهوم بازار بورس آن را با یک مثال توضیح می‌دهیم. تصور کنید شما صاحب یک فروشگاه مواد غذایی هستید و قصد با خرید جنس بیشتر و افزایش فروش سود خود را بالا برده و فروشگاه را گسترش دهید.

اما برای عملی کردن این فکر پول کافی ندارید. یکی از روش‌های پیاده سازی این ایده پیدا کردن شریک است‌. اگر ارزش فروشگاه صد میلیون تومان باشد. شریک نیز باید صد میلیون پول بیاورد و صاحب 50 درصد سهام فروشگاه شود.‌ با پول شریک اجناس فروشگاه را افزایش می‌دهید و از این به بعد هر چقدر سود کنید، نیمی از آن متعلق به شریک شما خواهد بود. بورس هم دقیقا مانند همین مثال است. وقتی از یک شرکت بورس خریداری می‌کنید، در واقع در سود آن شرکت سهیم هستید.

با تاریخچه بورس آشنا شوید

طبق تحقیقات کارشناسان اقتصادی تاریخچه بورس در کل جهان به قرن سیزدهم میلادی بر می‌گردد.‌ در آن سال‌ها بازرگان‌ها و تاجران بلژیکی در میدان تربورس terberuze جلوی منزل واندر بورس یکی از اشراف زادگان آن دوران جمع می‌شدند و دارایی‌های خود را خرید و فروش می‌کردند.

البته در آن سال‌ها نظم و قاعده خاصی برای این کار وجود نداشت و هر فردی کالاهای مختلف را معامله می‌کرد. به مرور زمان تجمعات مردم در این میدان سامان گرفت و فقط دلال‌ها، صراف‌ها تجار اجازه معامله داشتند. سپس بورس‌ها قانونمند شدند و شرکت‌های سهامی به وجود آمد.

با پیدایش این شرکت‌ها میزان ضررهای مالی احتمالی تجار تا حدود زیادی کاهش می‌یافت. کشور‌های روسیه و هلند جزء اولین کشورهای موفق در تشکیل بازار بورس بودند. ایران نیز در سال 1315 کارشناسان بلژیکی و هلندی را برای فراهم آوردن مقدمات اولیه بورس به کشور دعوت کرد.

پس از چند سال وقفه بالاخره در سال 1345 قانون تشکیل بازار بورس ایران تصویب شد شد و بورس اوراق بهادار تهران به صورت قانونی تشکیل گردید. سرانجام در 15 بهمن سال 1346 بورس اوراق بهادار فعالیت خود را به طور رسمی آغاز نمود‌.

انواع بورس را می شناسید؟

تا اینجا توضیح دادیم که بورس چیست و انواع آن را نام می بریم. در این قسمت با بورس کالا، بورس ارز و بورس اوراق بهادار آشنا خواهید شد.

بورس کالا

در بازار بورس کالا، همواره کالاهای مشخصی به صورت فیزیکی به فروش می‌رسد. این بازار به صورت مداوم همیشه فعال است و کالاهایی مانند مواد اولیه صنایع، فلزات، زعفران، مواد خام، نفت، محصولات کشاورزی مانند گندم و غیره در آن معامله می‌شوند. هر بورس کالا به نام کالایی است که مورد معامله قرار می‌گیرد. به عنوان مثال می‌توان از بورس گندم یا بورس نفت یاد کرد. قیمت گذاری کالاهای موجود در بورس کالا توسط کارشناسان انجام می‌‌گیرد و این تعریف بازار سهام چیست؟ کالاها به صورت نسیه، نقد یا به صورت اوراق سلف به فروش می‌رسند.

بورس ارز

از نام بازار بورس ارز می‌توان فهمید که در این بازار پول‌ کشورهای دیگر مانند دلار، یورو وغیره خرید و فروش می‌شوند. بورس ارز در داخل ایران فعالیتی ندارد اما این نوع بورس در کشورهای توسعه یافته و پیشرفته رشد چشمگیری داشته است.

بورس اوراق بهادار

دارایی‌های مالی مانند اوراق مشارکت، قراردادهای خرید و فروش، سهام و غیره در بازار بورس اوراق بهادار معامله می‌شود.‌ در واقع سهام شرکت‌های متفاوت در بورس اوراق بهادار عرضه می‌گردد. سرمایه گذار با خرید سهام این شرکت‌ها در کسب و کار و همچنین سود و زیان آن‌ها شریک می‌شوند. این نوع بورس به همه افراد این امکان را می‌دهد که در فعالیت‌های اقتصادی خرد و کلان سرمایه گذاری نمایند.

دلیل افزایش سرمایه‌ گذاری در بورس

امروزه سرمایه گذاری در بورس طرفداران زیادی پیدا کرده است.‌ به اعتقاد اکثر کارشناسان اقتصاد و بورس، سرمایه گذاری در این بازار به دلیل ریسک و نوسان کمتر، نتایج بهتری نسبت به سرمایه‌گذاری در بازارهای ارز یا طلا دارد. بازار بورس نهادی ساختار یافته و یکی از ارکان مهم بازار سرمایه به شمار می‌رود.

جمع آوری سرمایه، شفافیت بازار، ایجاد رقابت، انتقال ریسک، کشف قیمت از کاربردها و مزایای دیگر بورس هستند که تمایل افراد را برای سرمایه گذاری در این بازار افزایش داده‌اند‌. داشتن دانش کافی و انجام تجزیه تحلیل‌های مناسب و اصولی تاثیر بسیار زیادی در کسب درآمد و موفقیت در بازار بورس دارد.‌ بازار بورس تحت حمایت قانون است و امن‌ترین مکان برای نگهداری سرمایه در برابر تورم می‌باشد.

سرمایه گذاری در بورس و خرید بورس اوراق بهادار از کاهش ارزش اقتصادی و از راکد ماندن پول جلوگیری می‌کند. یکی دیگر از مزایای مهم بورس امکان نقد شدن سریع سرمایه می‌باشد. در این مقاله شما را با مفهوم بازار بورس آشنا کردیم و در ادامه درباره تاریخچه شکل گیری بورس در جهان و ایران صحبت کردیم.

سپس درباره انواع بورس که شامل بورس کالا، بورس ارز و بورس اوراق بهادار است، توضیح دادیم و در نهایت به دلایل افزایش سرمایه گذاری در بورس و پرطرفدار شدن آن در بین مردم پرداختیم. امیدواریم با خواندن این مطلب اطلاعات کافی را کسب کرده باشید.

بازار اول و دوم بورس چیست | تفاوت شاخص بازار اول و دوم

بازار اول و دوم بورس چیست | تفاوت شاخص بازار اول و دوم

امروزه تقریباً اکثر افرادی که بورس را برای سرمایه‌گذاری انتخاب می‌کنند به بازده حاصل از سرمایه‌گذاری و سود آن می‌اندیشند شاید کمتر سرمایه‌گذاری بداند تعریف شاخص بورس چیست؟ چند شاخص در بازار وجود دارد؟ منظور از شاخص بازار اول و دوم بورس چیست؟ تفاوت بازار اول و دوم بورس چیست؟ اصلاً فرقی با یکدیگر دارند؟ سهام کدام بازار بهتر است؟ بازار اول بورس بهتر است یا بازار دوم؟ فرق بازار اول و دوم فرابورس چیست ؟

در این مقاله به بررسی تفاوت بازار اول و دوم بورس و اینکه بازار اول بورس بهتر است یا بازار دوم خواهیم پرداخت.

بازار اول (primary market) و دوم(secondary market) بورس چیست؟

فرق بازار اول و دوم بورس چیست ؟ کلمه “بازار” معانی مختلفی می‌تواند تداعی کند، اما در بیشتر اوقات برای اینکه هم بازار اصلی و هم بازار ثانویه را شامل شود، به‌عنوان اصطلاح همه‌گیر استفاده می‌شود. در واقع، “بازار اول” و “بازار دوم” هر دو اصطلاحات متمایزی هستند. در مطلبی دیگر در مورد “بازار بورس چیست” صحبت کرده ایم.

بازار اصلی به بازاری که اوراق بهادار در آن ایجاد می‌شود اطلاق می‌شود، درحالی‌که بازار ثانویه بازاری است که در آن بین سرمایه‌گذاران معامله می‌شود.

دانستن اینکه بازارهای اولیه و ثانویه چگونه کار می‌کنند کلیدی در درک چگونگی معاملات سهام، اوراق قرضه و سایر اوراق بهادار است.

ما به شما کمک خواهیم کرد که چگونگی عملکرد این بازارها و ارتباط آنها با هر یک از سرمایه‌گذاران را درک کنید.

دسته‌بندی بازارها از اقداماتی است که در بورس‌های دیگر نیز اجرا می‌شود. در واقع طبقه‌بندی بازار به بازار اول و دوم و بورس اقدامی است که توسط سازمان بورس اوراق بهادار تهران جهت شفافیت اطلاعاتی شرکت‌ها، مشخص‌شدن میزان نقدشوندگی سهام و درصد شناوری‌شان و … که بر اساس معیارهای مشخصی انجام می‌شود، صورت گرفت.

تفاوت بازار اول و دوم بورس چیست؟

بازار اول (تابلوی اصلی و فرعی بورس) و بازار دوم چیست؟

بازار اصلی یا اول محلی است که اوراق بهادار ایجاد می‌شود، درحالی‌که بازار ثانویه محلی است که این اوراق توسط سرمایه‌گذاران معامله می‌شود.

در بازار اولیه، شرکت‌ها سهام و اوراق قرضه جدید را برای اولین‌بار به مردم می‌فروشند، مانند عرضه اولیه (IPO).

بازار ثانویه در اصل بازار سهام است و به بورس اوراق بهادار نیویورک، نزدک و سایر صرافی‌های سراسر جهان اشاره دارد.

بازار اولیه

بازار اصلی یا اولیه جایی است که اوراق بهادار ایجاد می‌شود. در این بازار است که شرکت‌ها سهام و اوراق قرضه جدید را برای اولین‌بار به مردم می‌فروشند.

عرضه اولیه یا IPO نمونه‌ای از بازار اولیه است. این معاملات فرصتی را برای سرمایه‌گذاران فراهم می‌کند تا اوراق بهادار را از بانکی خریداری کنند که پذیره‌نویسی اولیه را برای یک سهام خاص انجام داده است. IPO زمانی اتفاق می‌افتد که یک شرکت خصوصی برای اولین‌بار سهام عمومی را منتشر کند.

این اولین فرصتی است که سرمایه‌گذاران از طریق خرید سهام به سرمایه شرکت کمک می‌کنند. در واقع سرمایه سهام شرکت از وجوه حاصل از فروش سهام در بازار اولیه تشکیل شده است.

به همین ترتیب، مشاغل و دولت‌هایی که می‌خواهند سرمایه بدهی تولید کنند می‌توانند انتشار اوراق قرضه کوتاه‌مدت و بلندمدت در بازار اولیه را انتخاب کنند.

نکته مهمی که باید در مورد بازار اصلی بدانید این است که اوراق بهادار مستقیماً از یک ناشر خریداری می‌شود.

بازار ثانویه

معمولاً از بازار ثانویه برای خرید سهام از بورس سهام، یاد می‌شود. مشخصه معین بازار ثانویه این است که سرمایه‌گذاران بین خود معامله می‌کنند.

یعنی در بازار ثانویه، سرمایه‌گذاران اوراق بهادار منتشر شده را بدون دخالت شرکت‌های صادرکننده معامله می‌کنند. به‌عنوان‌مثال، اگر به سراغ خرید سهام شرکتی بروید، فقط با یک سرمایه‌گذار دیگر که سهام آن را در اختیار دارد معامله می‌کنید. د ر مورد شاخص بازار دوم بورس بیشتر بخوانید.

بازار فرابورس

تفاوت بازار اول و دوم فرابورس چیست ؟ بعضی اوقات می‌شنوید که از سهمی به‌عنوان سهم بازار فرابورس (OTC) یاد می‌شود. این اصطلاح در اصل به معنای یک سیستم نسبتاً غیر سازمان‌یافته بود که در آن معاملات در یک مکان فیزیکی انجام نمی‌شد. در مقاله ای دیگر به تعریف بازار فرابورس پرداخته ایم .

این اصطلاح به‌احتمال زیاد از معاملات خارج وال‌استریت حاصل شده بود که در طی بازار بزرگ گاو نر در دهه 1920 رونق گرفت، و در آن سهام “بدون نسخه” در مغازه‌های سهام فروخته می‌شد. به‌عبارت‌دیگر، سهام در بورس اوراق بهادار ذکر نشده‌اند، آنها “بدون لیست” بودند.

امروزه، اصطلاح “فرابورس” به‌طورکلی به سهام‌هایی گفته می‌شود که در بورس اوراق بهادار یا بورس سهام معامله نمی‌شوند.

اگرچه سهام یکی از اوراق بهادار است که بیشتر مورد معامله قرار می‌گیرد، اما انواع دیگری از بازارهای ثانویه نیز وجود دارد. به‌عنوان‌مثال، بانک‌های سرمایه‌گذاری و سرمایه‌گذاران شرکتی و فردی صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک و اوراق قرضه را در بازارهای ثانویه خریداری و می‌فروشند.

در بازارهای ثانویه، سرمایه‌گذاران به‌جای اینکه با نهاد صادرکننده با یکدیگر مبادله کنند.

از طریق یکسری معاملات مستقل و درعین‌حال به‌هم‌پیوسته، بازار ثانویه قیمت اوراق بهادار را به سمت ارزش واقعی آنها سوق می‌دهد.

بازار اول (تابلوی اصلی و فرعی بورس) و بازار دوم چیست

شاخص بازار اول و دوم چیست؟

به‌طورکلی شاخص بورس TEPIX بیانگر سطح عمومی قیمت‌ها می‌باشد. شاخص انواع مختلفی دارد، مانند شاخص کل، شاخص هم‌وزن، شاخص صنعت و…

همان‌طور که گفته شد، شرکت‌ها در دودسته اولیه و ثانویه دسته‌بندی می‌شوند. به همین خاطر شاخص هر یک از بازارها به طور جداگانه نیز به تفکیک بررسی می‌شود.

شاخص بازار اول بیانگر سطح عمومی قیمت شرکت‌های پذیرفته شده در بازار اول و شاخص بازار دوم نیز بیانگر سطح عمومی قیمت‌های پذیرفته شده در بازار ثانویه یا دوم می‌باشد

شاخص بازار اول و دوم چیست

شاخص بازار اول و دوم بر اساس درصد بیان می‌شود و با بررسی شاخص بازار اول و دوم و مقایسه آن با شاخص کل بورس متوجه خواهیم شد که بازار به کدام سمت تمایل دارد حرکت کند. هرچند که تأثیر سهام بازار اولیه بر شاخص کل بیش از سهام بازار ثانویه می‌باشد.

به همین خاطر در ارزیابی سهام پورتفوی بورسی علاوه بر توجه به شاخص کل بورس، شاخص بازار اول و دوم را نیز باید مدنظر قرار دهید.

بالا بودن درصد شناوری بیشتر سهام بازار اولیه نسبت به سهام بازار دوم موجب افزایش نقدشوندگی سهام این بازار شده است که مزیت بازار اولیه نسبت به بازار ثانویه محسوب می‌شود.

شاخص بازار اول بورس چیست؟

بازار بورس تهران، شامل 8 شاخص است که بر اساس آن، یک نظم خاصی در آن حاکم شده است. به‌طور کلی هر یک از این شاخص‌ها بیانگر بازدهی جزئی از بازار است و در نهایت به سهامدار کمک می‌کند تا بتواند دید بهتری نسبت به بازار پیدا کند. شاخص‌های بازار بورس اوراق بهادار تهران شامل، شاخص بازار اول و دوم بورس، شاخص کل، هم وزن و چند مورد دیگر می‌شود.
شاخص‌ها به طور کلی می‌توانند بر اساس ریسک‌پذیری، میزان کل سرمایه، شناوری سهام یا نقدشوندگی، وضعیت سود سالانه یا سودآوری کلی و حقوق صاحبان سهام، شرکت‌هایی را در زیر مجموعه خود قرار دهند. به‌صورت کلی، سهام‌هایی که در شاخص بازار اول بورس قرار می‌گیرند، از لحاظ بنیادی و نقد شوندگی، در رتبه‌های اول بازار قرار دارند.

به همین دلیل نیز معمولا شاخص‌های دیگر، روند به اصطلاح شارپ‌تری دارند و دارای ریسک بیشتری به نسبت شاخص اول بورس هستند. معمولا این دسته از سهام‌ها رشد خیلی آرام و پیوسته‌ای دارند و سهام شرکت‌های بزرگ، صنعت فلزات اساسی و پتروشیمی را شامل می‌شوند.

به‌طور کلی، شاخص اول بازار، بسیار شبیه به شاخص 30 شرکت برتر عمل می‌کند، زیرا سهام مشترک زیادی در این دو گروه قرار می‌گیرد. اگر قصد این را دارید که سهام به اصطلاح شاخص‌ساز و کم ریسک خریداری کنید، بهتر است تا شاخص 30 شرکت برتر یا بازار اول را تحلیل تکنیکال و بنیادی کنید تا به نتیجه خوبی دست پیدا کنید.

همچنین اگر قصد این را دارید که بدانید در یک روز معاملاتی اوراق بورس بهادار تهران، به‌طور میانگین عملکرد سهام‌های یزرگ بازار به چه نحو بوده است، لازم نیست تا به‌صورت تک تک سهام‌ها را بررسی کنید، زیرا شاخص بازار اول، میانگین مناسبی از این شرکت‌ها را در هر روز معاملاتی نشان خواهد داد.

سهام‌هایی که در این گروه قرار می‌گیرند، معمولا همبستگی زیادی به نوسانات قیمت دلار نیز دارد، زیرا اکثر این سهام‌ها دلار محور هستند و با رشد قیمت دلار، فروش و در نتیجه سودآوری شرکت‌های موجود در شاخص بازار اول افزایش چشمگیری پیدا خواهد کرد.

به عنوان نکته آخر، می‌توان گفت که عملکرد این شاخص یا شاخص‌های دیگر، به تنهایی نشان دهنده عملکرد کل بازار نیست، زیرا در بیشتر موارد شاخص بازار اول می‌تواند مثبت باشد و اکثریت بازار قرمزپوش باشند یا اینکه بالعکس آن اتفاق بیفند، پس ملاکی برای قضاوت در ارتباط با کل بازار نیست. اگر به دنبال شاخصی هستید که میانگین عملکرد بازار را به شما نشان دهد، بهتر است تا شاخص هم وزن را دنبال کنید، زیرا در حرکت این شاخص، هر سهمی می‌تواند تاثیر یکسانی بر آن داشته باشد.

تفاوت بازار اول و دوم بورس چیست؟

درک تمایز بین بازار اول و بازار دوم مهم است. وقتی شرکتی برای اولین‌بار سهام یا اوراق قرضه منتشر می‌کند و این اوراق را مستقیماً به سرمایه‌گذاران می‌فروشد، این معامله در بازار اصلی یا اول اتفاق می‌افتد.

برخی از رایج‌ترین و مشهورترین معاملات بازار اولیه، عرضه اولیه سهام یا عرضه‌های اولیه است. در حین عرضه سهام، یک معامله در بازار اولیه بین سرمایه‌گذار خریدار و بانک سرمایه‌گذاری تعهد کننده IPO اتفاق می‌افتد.

هرگونه درآمد حاصل از فروش سهام بازار اولیه پس از محاسبه هزینه‌های اداری بانک، به شرکت صادرکننده سهام می‌رسد.

اگر بعداً این سرمایه‌گذاران اولیه تصمیم به فروش سهام خود در شرکت بگیرند، می‌توانند این کار را در بازار ثانویه انجام دهند.

هرگونه معامله در بازار ثانویه بین سرمایه‌گذاران اتفاق می‌افتد و عواید حاصل از هر فروش به سرمایه‌گذار فروش می‌رسد نه به شرکتی که سهام را صادر کرده است یا به بانک پذیره‌نویسی.

قیمت‌های بازار اولیه اغلب از قبل تعیین می‌شوند، درحالی‌که قیمت‌ها در بازار ثانویه توسط نیروهای اساسی عرضه و تقاضا تعیین می‌شود.

اگر اکثریت سرمایه‌گذاران و تحلیلگران بازار معتقد باشند که ارزش سهمی افزایش خواهد یافت، برای خرید آن اقدام می‌کنند و قیمت سهام به طور معمول افزایش می‌یابد. اگر شرکتی سرمایه خود را از دست بدهد یا نتواند درآمد کافی را به دست آورد، با کاهش تقاضا برای آن سهم، قیمت سهام آن کاهش می‌یابد.تعریف بازار سهام چیست؟

همان‌طور که در تصویر فوق هم مشخص شده است، سرمایه ثبتی شرکت‌های بازار ثانویه بورس باید حداقل 200 میلیارد ریال، درصد شناوری آن‌ها حداقل 10% و سهامی عام باشند.

همچنین شرکت‌هایی که سرمایه و سودآوری و درصد شناوری آزاد مناسبی دارند (طبق جدول فوق) که نشان از چشم‌انداز مثبت و سودآوری مناسب شرکت دارد، در بازار اول پذیرفته می‌شوند.

تشخیص بازار اول و دوم

در تابلوی هر سهم بازاری که شرکت در آن پذیرش شده است، مشخص است و از قسمت مشخص شده در تصاویر می توانید نوع بازاری نماد را متوجه شوید.

برای مثال بانک ملت با نماد “وبملت” در بازار اول بورس و خودرو سازی سایپا با نماد “خساپا” در بازار دوم بورس قرار دارند.

بازار اول بورس بهتر است یا بازار دوم

تفاوت بازار اول و دوم بورس

خلاصه‌ای از تعریف و تمایز بازار اول و دوم بورس

شرکت‌ها و سهام در بورس اوراق بهادار تهران به دو دسته بازار اول و دوم (اصلی و ثانویه) تقسیم می‌شود. تقسیم‌بندی شرکت‌ها بر اساس معیارهای سازمان بورس است که درصد شناوری، میزان سرمایه، تعداد سهام‌داران، سابقه فعالیت از جمله معیارهای مهم دسته‌بندی شرکت‌ها می‌باشد.

در بازارهای سرمایه اولیه، سهام یا اوراق بهادار جدید معامله می‌شوند که آنها را از طریق عرضه اولیه (IPO) به خریداران یا شرکت‌های علاقه‌مند منتقل می‌کنند.

بازار ثانویه، بازاری است که سهام پذیرش شده از قبل، بین سرمایه‌گذاران معامله می‌شود. برخلاف بازار سرمایه اولیه که سرمایه‌گذاران مستقیماً از فروشنده خرید می‌کنند، سرمایه‌گذاران اوراق تعریف بازار سهام چیست؟ بهاداری را که قبلاً در بازار ثانویه دارند معامله می‌کنند.

بازارهای ثانویه سرمایه محدود به IPOS نیستند، هر سرمایه‌گذار می‌تواند در این بازار اوراق بهادار را معامله یا خریداری کند.

بورس اوراق بهادار نیویورک (NYSE) ، بورس اوراق بهادار لندن و نزدک نمونه‌هایی از بازارهای ثانویه هستند.

برخلاف بازار اصلی که شرکت‌ها می‌خواهند در مدت‌زمان کوتاهی اوراق بهادار خود را بفروشند تا حجم موردنیاز را برآورده کنند، حجم اوراق بهادار معامله شده در بازار ثانویه با نوسان یا ثبات یا تقاضا و عرضه تعیین می‌شود و این نیز بر قیمت سهام تأثیر می‌گذارد.

دسته‌بندی بازارها از اقداماتی است که در بورس‌های دیگر نیز اجرا می‌شود. در واقع طبقه‌بندی بازار به بازار اول و دوم و بورس اقدامی است که توسط سازمان بورس اوراق بهادار تهران جهت شفافیت اطلاعاتی شرکت‌ها، مشخص‌شدن میزان نقدشوندگی سهام و درصد شناوری‌شان و . که بر اساس معیارهای مشخصی انجام می‌شود، صورت گرفت.

بازار سرمایه چیست؟

سرخی تابلوی معاملات در اولین روز هفته

بازار سرمایه به انواعی از بازارهای مالی یا Financial Market می‌گویند که به پل ارتباطی میان خریداران و فروشندگان اوراق بهادار تبدیل می‌شوند. این بازار را معمولاً با نام بازار بورس اوراق بهادار می‌شناسند. سرمایه مورد نیاز شرکت‌ها و سازمان‌ها و بودجه لازم برای راه‌اندازی، تکمیل یا توسعه پروژه‌های مختلف دولت را می‌توان به‌ واسطه سرمایه‌گذاری‌های میان مدت و بلند مدت (یک سال یا بیشتر) در بازار بورس تأمین کرد.


بازار سرمایه چیست


در تعریف بازار سرمايه بازاری برای سرمایه گذاری های بلندمدت است.در واقع خریداران و فروشندگان در بازار سرمايه مشغول تبادل و معامله دارایی هایی مانند سهام و اوراق قرضه هستند. وجه مشترک این دارایی ها، سررسید بیشتر از یک سال آن هاست.
بازار سرمايه در ایران با نام بازار بورس نیز شناخته می شود. بازاری که کارکرد اصلی آن، خرید و فروش سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس است.
بزرگترین محصولات بازار سرمايه یا ابزارهای قابل معامله در آن سهام و اوراق قرضه هستند.


انواع بازار سرمایه کدام است؟


همانطور که گفته شد در بازارهای سرمایه به خرید و فروش دارایی هایی با سررسید بیشتر از یک سال پرداخته می شود. شرکت ها، سازمان ها و سرمایه گذاران حقیقی اصلی ترین معامله کنندگان در بازار سرمایه هستند.
به صورت کلی بازار سرمايه به دو دسته اولیه و ثانویه تقسیم می شود.
این تقسیم بندی بازار سرمايه بر اساس زمان سررسید اوراق بدهی بوده که در ادامه آن را بررسی خواهیم کرد.


بازار اولیه


بازار اولیه بازاری است که ناشران و شرکت ها، اوراق مشارکت و سهام خودرا برای اولین بار در آن عرضه عمومی می کنند. از مزایای عرضه در بازار اولیه، کسب نقدینگی مورد نیاز شرکت بدون استقراض و وام است.
زمانی که عرضه اولیه سهام شرکتی را خرید می کنید، شما در بازار اولیه شرکت کرده اید.


بازار ثانویه

پس از اتمام عرضه اولیه عمومی، معاملات در بازار ثانویه انجام می پذیرد. وقتی شما اقدام به خرید و فروش سهام شرکتی می کنید، در بازار ثانویه معامله انجام داده اید. نوسانات قیمت در این بازار بالاست ولی درعوض با نقدشوندگی مناسبی نیز روبروست. فعالیت در این بازار نیازمند تخصص و مهارت بالاست.

معاملات توسط چه کسانی انجام می شود؟ معاملات در این بازار ها بین اشخاص حقیقی و حقوقی انجام میگیرد و هیچ محدودیتی در خرید و فروش برای اشخاص وجود ندارد.


ویژگی‌های بازار سرمایه چیست؟


شاید برای شما هم سوال باشد که مزایای بازار سرمايه چیست؟حال که با تعریف بازار سرمايه و انواع آن آشنا شدیم، بهتر است مهم ترین ویژگی ها و کارکرد های بازار سرمايه را نیز بشناسیم:


مقاله پیشنهادی : بازار مالی چیست و انواع آن کدام است؟


تشکیل سرمایه


یکی از مهم ترین کارکردهای بازار سرمايه، هدایت نقدینگی و سرمایه های بلا استفاده به سمت بخش تولید اقتصاد است. شرکت ها از طریق بازار سرمايه می توانند اقثدام به تامین مالی برای گسترش و نوسازی خطوط تولید خود کنند.


دسترسی آسان


امروزه تمام سرمایه گذاران نیاز به بازارهایی با کارکرد های متفاوت از گذشته و دسترسی آسان تر دارند. به عنوان مثال فرض کنید که شما برای سرمایه گذاری قصد خرید اتومبیل دارید. حتما می دانید که شما باید زمان زیادی را صرف پیداکردن اتومبیل مناسب خود کرده و بعد از آن هم مراحل طولانی و وقت گیر نقل و انتقال را طی کنید. اما بازار سرمایه می تواند در کوتاه ترین زمان ممکن، سرمایه گذاری شما را آسان کند.


رشد اقتصادی


با تسهیل فرایند تامین مالی و خرید و فروش، شرکت ها در زمان کمتر و راه های آسان تر می توانند سرمایه مورد نیاز خودرا فراهم کرده و اقدام به سرمایه گذاری آن در طرح های مورد نظر کنند. به همین دلیل است که بازار سرمایه در هر کشوری، یکی از اصلی ترین بخش های اقتصادی آن کشور است. مهم ترین هدف بازارهای سرمایه رشد اقتصادی و کمک به تولید در شرکت ها است.


نقد شوندگی سرمایه


یکی از ویژگی های مهم بازار سرمایه، نقدشوندگی آن مخصوصا در قسمت سهام است. شما به راحتی می توانید به طور روزانه سهام مورد نظر خودرا خرید و فروش کنید.


تنظیم قیمت ها


یکی دیگر از کارکرد های بازار سرمایه، متناسب سازی قیمت ها است. قیمت یک سهم می تواند به واسطه اخبار خوب وبد، اتفاقات سیاسی و طبیعی و یا فروش و قرار دادهای بزرگ به سرعت تنظیم شود.
در عین حال، قیمت اوراق قرضه نیز به دلیل عرضه و تقاضا می توانند نوسان داشته و به طور موثرتری پاسخ دهند. به عنوان مثال، اوراق قرضه معمولاً به عنوان سرمایه گذاری مطمئن تری دیده می شوند، بنابراین معمولاً توسط سرمایه گذاران در دوران رکود اقتصادی ترجیح داده می شوند.


شفافیت اطلاعاتی


در بازار سرمایه به واسطه قوانین پذیرش شرکت ها در بورس، این شرکت ها موظفند که اطلاعات مالی و تولیدات خودرا همواره و به روز منتشر کنند.


ویژگی‌های یک بازار سرمایه پر بازده چیست؟


یک بازار سرمایه پربازده باید دارای کارایی و شفافیت اطلاعاتی، مستقل بودن نهادهای نظارتی، فراگیری، عضویت شرکت های بزرگ، نقدشوندگی باشد.


اهمیت بازار سرمایه در اقتصاد چیست؟

همانطور که گفته شد یکی از مهم ترین بخش های اقتصادی هرکشور، بازار سرمایه است.
بازار سرمایه نقش پررنگی در به کار اندازی پس اندازها و هدایت سرمایه به بخش تولید دارد.
بازار سرمایه به‌عنوان واسطه‌ای بین پس‌انداز‌کننده‌ها و سرمایه‌گذارها به کار می‌رود. پس‌انداز‌کننده‌ها افرادی هستند که سرمایه را قرض می‌دهند و سرمایه‌گذارها هم افراد یا شرکت‌هایی هستند که این بودجه را قرض می‌گیرند. سرمایه‌هایی که از طرف افراد و واسطه‌های مالی به بازار سرمایه جریان پیدا می‌کنند، توسط شرکت‌های تجاری، صنایع و دولت جذب می‌شوند. در نتیجه بازار سرمایه، حرکت جریان سرمایه را به‌منظور استفاده‌ی بهینه و افزایش درآمد ملی تسهیل می‌کند.
به طور کلی در بازار سرمایه از 2 طریق این تامین مالی انجام می پذیرد. از طریق عرضه سهام خود یا زیرمجموعه های شرکت و یا انتشار اوراق قرضه.

تفاوت بین بازار سرمایه و بازار پول چیست؟


نباید معنی پول و سرمایه را با بازار سرمایه و بازار پول اشتباه بگیریم. مهم ترین تفاوت های بازار سرمایه و بازار پول در جدول زیر آورده شده است:


مقاله پیشنهادی : بازار پول چیست؟

تاریخچه بازار سرمایه در ایران

• نخستین گام برای تاسیس بورس در ایران در سال ۱۳۱۵ برداشته شد. یک کارشناس هلندی و یک کارشناس بلژیکی، جهت تنظیم مقررات قانونی ناظر بر فعالیت بورس، در این سال به ایران سفر کردند. با آغاز جنگ جهانی دوم در سال ۱۳۱۸، مطالعات این افراد متوقف شد.
• در سال ۱۳۳۳، پس از کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲، ماموریت تشکیل بورس اوراق بهادار به اتاق بازرگانی صنایع و معادن، بانک مرکزی و وزارت بازرگانی آن‌زمان، محول شد.
• در سال ۱۳۴۵ قانون معاملات سهام توسط مجلس ایران تصویب شد و بورس اوراق بهادار تهران در سال ۱۳۴۶، برای اولین بار، فعالیت‌های رسمی خود را آغاز کرد.
• در دهه ۱۳۵۰، رشد اقتصادی افزایش و بازار سرمایه گسترش یافت. در سال ۱۳۶۸، پس از پایان یافتن جنگ ایران و عراق، معاملات در بورس تهران، مجدداً از سر گرفته شد.
• در دهه ۱۳۷۰، شرکت‌های بیشتری در بورس اوراق بهادار پذیرفته شدند و بازار سهام به رشد خود ادامه داد. در سال ۱۳۸۴، قوانین جدیدی بر بازار سرمایه وضع شدند.
ارکان بازار سرمایه در ایران
تا قبل از سال 84، سازمان کارگزاران بورس تنها رکن اجرایی بازار بورس بود. اما پس از آن قوانین و سازوکارهای جدیدی برای ساماندهی و مدیریت بازار بورس تعریف گردید.طبق آخرین قانون بازار بورس اوراق بهادار، معرفی برخی ابزارها و نهادهای بازار سرمایه به شرح زیر است:
• شورای عالی بورس اوراق بهادار
• سازمان بورس و اوراق بهادار
• شرکت بورس اوراق بهادار تهران
• شرکت فرابورس ایران
شرکت بورس کالای ایران
• شرکت بورس انرژی


ارکان نظارتی بازار سرمایه


قوانین و مقررات بازار‌های سرمایه بین‌المللی همواره توسط ارکان نظارتی وضع می شود. در ایران نیز با توجه به بزرگ تر شدن و فراگیرشدن بازار بورس یا همان بازار سرمایه، نیاز به ابزار و ارکان های نظارتی در این بازار نیز بیشتر حس شد. به همین جهت ارکان نظارتی نیز برای نظارت بر معاملات تا شفافیت های اطلاعاتی و عملکرد سازمان ها نیز تعریف گردید. قوانین و مقررات بازار سرمایه در ایران نیز در همین ارکان شکل میگیرد.
به میزانی که نظارت بر بازار قوی‌تر باشد، بازار سرمایه سلامت‌تر خواهد بود. از آذر ماه سال 1384 در ایران با تصویب قانون جدید بازار اوراق بهادار، ارکان نظارتی بازار دگرگون شدند. طبق این قانون، سازمان بورس و اوراق بهادار ایجاد شد تا تحت نظر شورای عالی بورس، بر تنظیم، تدوین و اجرای قوانین، نظارت داشته باشد.

شورای عالی بورس اوراق بهادار


شورای عالی بورس اوراق بهادار در رأس ارکان بازار سرمایه قرار دارد. این شورا به عنوان بالاترین و مهمترین رکن، اتخاذ کلیه تصمیم‌های مهم و اساسی بازار را بر عهده دارد.


سازمان بورس و اوراق بهادار


سازمان بورس اوراق بهادار (سبا) تحت نظارت شورای عالی بورس، به اجرای قوانین و مقررات، تنظیم و تدوین مقررات و سایر وظایف تعیین‌ شده در قانون می‌پردازد. در واقع، دو نهاد شورای عالی بورس و سازمان بورس و اوراق بهادار، ارکان ناظر بازار سرمایه هستند. این سازمان یک موسسه عمومی غیردولتی با شخصیت حقوقی و مالی مستقل است.
برخی ارکان نظارتی و حقوقی دیگری برای نظارت بر پولشویی و دعاوی حقوقی نیز در بازار سرمایه تشکیل شده که وظیفه نظارتی در بازار سرمایه را نیز به دوش می کشند.

سخن پایانی


بازار سرمایه نقش بسازایی در اقتصاد هرکشور دارد. شرکت ها می توانند از طریق این بازار اقدام به تامین مالی و فراهم آوردن منابع موردنیاز خود کرده و سرمایه گذاران نیز می توانند با شناسایی موقعیت های جذاب سرمایه گذاری در این بازار شرکت کنند.

بورس چیست و چگونه به‌وجود آمد؟

بورس - چیست - تاریخچه - ایران - جهان - مانو

شاید این موضوع که فلسفه بورس چیست و چرا باید به آن توجه کرد، از اولین مطالبی باشد که قبل از سرمایه‌گذاری در بورس باید مطالعه کرد. حدود یک دهه قبل کمتر کسی درباره بورس اطلاعات و دانش کاملی داشت. بیشتر مردم در رسانه‌ها درباره بورس و اصطلاحات مربوط به آن چیزهایی می‌شنیدند و سرمایه‌‌گذاری در بورس مخصوص افراد خاصی از جامعه می‌شد. اما حالا ماجرا تغییر کرده است!

امروز بورس به یک مفهوم آشنا و فراگیر تبدیل شده است، البته هنوز پاسخ برخی سوالات و مفاهیم اولیه‌ای مانند پرسش مقاله حاضر “بورس چیست” در بین خیلی از افراد جامعه گنگ و مبهم است. در یک تعریف ساده می‌توان گفت، بورس یک بازار ساختار یافته است که به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ارکان اساسی بازار سرمایه شناخته شده و در آن دارایی‌های مختلف معامله می‌شود. از مهم‌ترین مزایای بورس اوراق بهادار می‌توان به ایجاد شفافیت در بازار، مدیریت انتقال ریسک، جمع‌آوری سرمایه و پس‌انداز برای تامین سرمایه فعالیت‌‌های اقتصادی اشاره کرد. در حال حاضر بزرگترین بازار بورس در جهان از نظر ارزش بازاری به بورس نیویورک مربوط می‌شود. اما بورس چیست و از کجا به وجود آمد؟

بورس از کجا به تعریف بازار سهام چیست؟ کجا؟

به گفته کارشناسان، مفاهیم بانکداری مدرن و بازارهای سهام در اواخر قرن وسطی در شهرهای شمال ایتالیا شکل گرفت. اولین‌بار نام بورس اوراق بهادار توسط نویسنده‌ای به نام هیرونیموس مونزه، پزشک آلمانی برده شد. او در خاطرات سفر دور دنیای خود در سال 1495 درباره داد و ستد افرادی در شهر بورُوژ (Bruges) نوشت. در خاطرات او آمده است که در شمال غربی بلژیک، مقابل مهمانسرایی در میدانی به نام تِربورس TerBeurze بازرگانان و کسبه شهری دور هم جمع می‌شدند و کالاهای خود را خرید و فروش می‌کردند. گفته می‌شود این مسافرخانه متعلق به بزرگ‌زاده‌ای به نام واندر بورس بوده است و به همین دلیل مکان‌هایی که مردم در آن‌جا معاملات خود را انجام می‌دادند، به بورس معروف شدند.

از عملکرد آن‌ها هیچ سابقه کتبی وجود ندارد و به صورت دقیق مشخص نیست که این معاملات در چه ساعت‌هایی و با چه قوانینی انجام می‌شده است. در قرن شانزدهم آنتورپ اولین کسی بود که سوابق معاملات خود در بورس را مکتوب کرد. به مرور زمان در شهرهای مختلف تالارهایی را مخصوص این کار با نام تالارهای بورس تاسیس شد که بازرگانان برای خرید و فروش کالاهای خود به آن‌جا می‌‌رفتند.

به دنبال رواج پیدا کردن بازارهای بورسی در قرن 15 میلادی، بازرگانان سعی کردند راهی پیدا کنند تا ضرر و زیان‌های احتمالی ناشی از تجارت را کاهش دهند. یکی از راه‌های پیشنهادی آن‌ها برای جلوگیری از زیان‌ها احتمالی، شریک کردن سود و ضررهای احتمالی آن کسب‌وکار با افراد دیگر بود. سرمایه‌گذاران برای پیدا کردن شریک و عرضه سهام‌ شرکت‌های خود، مراکزی را تاسیس کردند که شرکت‌ها با فروش سهام خود در بورس، شرکای بیشتری را برای مشارکت در کسب‌وکار خود پیدا کنند. بعدها این مراکز به نام بورس معروف شد و ماسکوی (Muscovy)، اولین شرکت سهامی بود که با مشارکت تعدادی از تجار در روسیه شکل گرفت.

همچنین اولین بورس اوراق بهادار جهان در اوایل قرن هفدهم میلادی در شهر «آمستردام» هلند تشکیل شد و کمپانی هند شرقی، اولین شرکتی بود که سهام خود را در آن عرضه کرد. با شروع فعالیت بورس در این کشورها به‌تدریج سایر کشورها هم دارای بورس شدند.

پیدایش بورس ایران

اکنون که به سوال بورس چیست پاسخ دادیم، به تاریخچه پیدایش بورس سهام در ایران می‌پردازیم. بورس ایران را می‌توان به 4 دوره زمانی تقسیم کرد.

دوره اول آن تا سال 1357 پیش از انقلاب اسلامی، دوره دوم آن پس از انقلاب و همراه با جنگ تحملیلی بوده است. دوره سوم هم از سال 1368 آغاز شده و دوره چهارم از سال 1384 تا به امروز بوده است.

اولین قدم‌ برای راه‌اندازی بورس در ایران در سال 1315 توسط فردی بلژیکی به نام ران لوترفلد انجام شد. او اساسنامه‌ی داخلی بورس را تهیه و به مسئولان آن زمان ایران ارائه کرد که اجرای آن با وقوع جنگ جهانی دوم، 25 سال به تعویق افتاد. در نهایت در سال 1341، اولین موافقت‌نامه برای تاسیس بورس سهام ایران در وزارت بازرگانی تنظیم شد. گفته می‌شود که در اواخر همان سال، هیاتی از بورس بروکسل برای مشارکت در راه‌اندازی بورس ایران به کشورمان آمدند.

تصویب قانون تشکیل بورس اوراق بهادر در مجلس 4 سال زمان برد و بالاخره در سال 1345 بورس ایران با انجام چند معامله سهام بانک توسعه صنعتی و معدنی به صورت رسمی فعالیت خود را شروع کرد. در بازه زمانی 1346 تا 1357، تعداد شرکت‌های فعال در بورس اوراق بهادار تهران به ۱۴۲ شرکت با بیش از ۳۰۸ میلیارد ریال افزایش یافت. این عدد پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران به 56 شرکت کاهش پیدا کرد. یکی از مهم‌ترین علت‌های آن خروج بسیاری از بنگاه‌ها اقتصادی از بورس بخاطر ملی شدن بانک‌ها، بیمه و برخی از صنایع بود.

دوره دوم بورس طی هشت سال جنگ تحمیلی رکود شدیدی را تجربه کرد. اما بورس در دوره سوم خود یعنی از سال 1368 با گسترش بازار سرمایه رشد کرد و تعداد شرکت‌های فعال در آن به 250 عدد رسید. این رشد تا سال 1383 ادامه داشت و حضور پررنگ سهامداران در تالارهای بورس نشانه خوبی برای بازار سرمایه بود. دوره چهارم بورس که مهم‌ترین تحولات بورس ایران در این بازه زمانی رقم خورد از سال 1384 آغاز شد.

اوایل آذر سال 1384، قانون جدیدی به نام قانون بازار اوراق بهادر تدوین شد که بر اساس آن، سازمانی مستقل برای نظارت روی بورس به نام سازمان بورس و اوراق بهادر تشکیل شد که وظیفه آن تاسیس و نظارت بر عملکرد بورس‌های مختلف است. این سازمان زیر نظر شورای عالی بورس فعالیت می‌کند. آمارهای سازمان بورس نشان می‌دهد که تا اردیبهشت ماه سال 1400، 1316 شرکت در بورس و فرابورس ایران پذیرش شده و بیش از 36 میلیون کد سهامداری حقیقی فعال در بازار سرمایه وجود دارد.

در حال حاضر، چهار بورس در ایران فعال هستند که شامل اوراق بهادار تهران، فرابورس ایران، بورس کالا و بورس انرژی بوده و تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت می‌کنند.

  • بورس اوراق بهادار تهران که در آن، سهام شرکت‌ها و سایر اوراق بهادار مانند اوراق مشارکت خریدوفروش می‌شود.
  • فرا بورس ایران که در آنجا هم سهام شرکت‌هایی که بنا به دلایلی موفق به پذیرش در بورس اوراق بهادار تهران نمی‌شوند، مورد دادوستد قرار می‌گیرد.
  • بورس کالای ایران که در آن انواع کالاها مانند محصولات پتروشیمی، فلزات، محصولات کشاورزی و قراردادهای آتی سکه و… خریدوفروش می‌شود.
  • بورس انرژی که به‌تازگی تأسیس ‌شده و در آن، حامل‌های انرژی با محوریت برق، به‌عنوان یکی از مهم‌ترین حامل‌های انرژی، خرید و فروش شود.

شرکت‌هایی که سهام خود را در بورس خرید و فروش می‌کنند مکلفند تا اطلاعات مالی و عملکردی خود را به صورت مستمر منتشر کنند تا سرمایه‌گذاران بتوانند برای خرید یا فروش سهام آن تصمیم بهتری بگیرند. در واقع همه بورس‌ها مانند بورس سهام یا کالا، زیرساختی را در اختیار شرکت‌ها، دولت‌ها و سایر گروه‌ها قرار می‌دهد تا اوراق بهادار خود را به عموم سرمایه‌گذاران عرضه کنند و فرصتی هم برای سرمایه‌گذاران ایجاد می‌کند تا سرمایه خود را در این بستر به صورت کوتاه‌مدت یا بلندمدت سرمایه‌گذاری کنند. در برخی از موارد هم سهامداران شرکت‌ها با حضور در شرکت‌ها می‌توانند با توجه به تعداد سهامی که دارد در تصمیم‌گیری‌های آن و نحوه اداره آن دخالت کنند. در حال حاضر بورس هم به صورت فیزیکی وجود دارد که معامله‌گران در تالارهای بورسی یکدیگر را ملاقات می‌کنند و هم به صورت الکترونیکی و در بستر اینترنت انجام می‌شود.

در این مقاله تعریف بازار سهام چیست؟ سعی شد، پاسخ یکی از سوالات پرتکرار مخاطبان مدیریت ثروت مانو، یعنی بورس چیست و از کجا به وجود آمده است، ارائه شود. ذکر این نکته خالی از لطف نیست که برای حضور موفق در این بازار باید متخصص بود و برای گزینش بهترین فرصت‌های سرمایه‌گذاری زمان گذاشت.

این یک ذهنیت کاملا اشتباه است که بورس درآمد اول و شغل دوم است. در اکثر کشورهای پیشرفته، مردم برای سرمایه‌گذاری معمولا گزینه‌های غیرمستقیم را انتخاب می‌کنند.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.