بازگشت سرمایه گذاری


فرمول محاسبه نرخ بازگشت سرمایه و نرخ پرش چیست؟

صاحبان یک کسب‌وکار همواره به دنبال شفاف‌سازی امور مالی هستند. به بیان دقیق‌تر، مالک یک کسب‌وکار دوست دارد بر مبنای معیار مشخصی به محاسبه هزینه‌هایی بپردازد که برای امور مختلفی نظیر بازاریابی و پیاده‌سازی کمپین‌ها صرف کرده است. نکته مهمی که به عنوان یک کارشناس بازاریابی باید اطلاع کاملی در ارتباط با آن داشته باشید محاسبه نرخ بازگشت سرمایه‌گذاری (ROI) مرتبط با بازاریابی محتوایی است. در این مقاله با چگونگی انجام این محاسبه و سنجه‌های مهم در این حوزه آشنا می‌شویم، اما قبل از این‌که به سراغ سنجه‌ها برویم، اجازه دهید ابتدا تعریفی در ارتباط با نرخ بازگشت سرمایه ارائه کنیم و در ادامه با چگونگی محاسبه نرخ بازگشت سرمایه‌‌گذاری محتوایی آشنا شویم.

نرخ بازگشت سرمایه چیست؟

تمامی شرکت‌ها و سازمان‌هایی که بودجه‌ای برای تبلیغات در نظر می‌گیرند، با هدف بازگشت سرمایه این‌کار را انجام می‌دهند. نرخ بازگشت سرمایه در صنعت بازاریابی (محتوایی) بیان‌گر نسبت سود کسب‌ شده به هزینه انجام شده است. بنابر این تعریف اگر بتوانیم در مقابل سرمایه‌گذاری که انجام داده‌ایم، خروجی مطلوبی کسب کنیم و از روش‌های اقتصادی، اما بازگشت سرمایه گذاری پرمخاطب استفاده کنیم، شانس بازگشت سرمایه زیاد خواهد بود. برای انجام این‌کار باید به بررسی این موضوع بپردازیم که هزینه‌ها صرف چه کارهایی شده و آیا عملکرد ما در پیاده‌سازی کمپین‌های تبلیغاتی مثبت بوده یا خیر. نرخ بازگشت سرمایه یکی از مهم‌ترین مسائل دنیای بازاریابی دیجیتال است که میزان اثربخشی یک برنامه راهبردی بازاریابی و تبلیغات را نشان می‌دهد. نکته مهمی که به عنوان یک بازاریاب باید به آن دقت کنید این است که بازگشت سرمایه همیشه به شکل مادی نیست. به‌طور مثال، گاهی اوقات شرکت‌ها با هدف شناخته شدن یا برندسازی به سراغ تبلیغات می‌روند، با این‌حال در کلیت، بازگشت سرمایه به معنای سودآوری مالی است.

چگونه نرخ بازگشت سرمایه را محاسبه کنیم؟

برای آن‌که بتوانید نرخ بازگشت سرمایه‌گذاری محتوایی را محاسبه کنید باید مراحل زیر را دنبال کنید:

مرحله اول: محاسبه هزینه تولید محتوا

چقدر برای تولید محتوا هزینه می‌کنید؟ آیا برای تولید محتوا به دنبال جذب کارشناسان تولید محتوا هستید یا تمایلی به انجام این‌کار ندارید و ترجیح می‌دهید در ازای پرداخت مبلغی به کارمندان شرکت از آن‌ها درخواست کنید تا محتوایی برای یک محصول یا سرویس آماده کنند؟

گام دوم: محاسبه هزینه انتشار محتوا

هنگامی که محتوایی آماده می‌کنید، هدف تنها انتشار مطلب نیست. شما مطلب را منتشر می‌کنید تا نگاه‌ها و توجه بازار را به نام برند تجاری خود معطوف کنید. برای این منظور از ابزارها و کانال‌های مختلفی برای توزیع محتوا استفاده می‌کنید. به‌طور معمول بخش عمده‌ای از این ابزارها رایگان نیستند. بهترین فرمولی که در اختیار دارید فرمول محاسبه هزینه به ازای هر کلیک (CPC) سرنام Cost Per Click است که هزینه تولید محتوا از طریق کانال‌های مختلف نظیر شبکه‌های اجتماعی یا سایر وب‌سایت‌ها را نشان می‌دهد.

گام سوم: محاسبه نرخ بازگشت

دو مرحله اول هزینه کل و تمام شده برای تولید محتوا را نشان می‌دهند. در ادامه باید به محاسبه کل فروشی بپردازید که مبنای آن محتوای تولید شده است. این‌کار برآوردی در ارتباط با هزینه‌های انجام شده در ارتباط با بازاریابی محتوایی ارائه می‌کند. در این‌جا یک راه ساده برای محاسبه نرخ بازگشت سرمایه (ROI) به شرح زیر وجود دارد:

نرخ بازگشت سرمایه یکی از فاکتورهای مهمی است که میزان موفقیت یک استراتژی بازاریابی محتوایی را نشان می‌دهد.

به‌طور مثال، فرض کنیم 500 دلار برای تولید محتوا سرمایه‌گذاری کرده‌اید و بر مبنای این سرمایه‌گذاری میزان فروش شما به رقم 5000 دلار رسیده است. برای محاسبه نرخ بازگشت سرمایه به صورت زیر عمل می‌کنیم:

سرمایه را از مقدار بازگشتی کم می‌کنیم:

‌اکنون مقدار به دست آمده را بر سرمایه اولیه تقسیم می‌کنیم:

‌با این‌کار مقدار 5.6667 به دست می‌آید. نتیجه به دست آمده را در 100 ضرب می‌کنیم که مقدار 568 درصد را باز می‌گرداند. این رقم نشان می‌دهد که میزان بازگشت سرمایه شما 568 درصد شده است.

البته به این نکته مهم دقت کنید که سنجه دقیق و مشخصی برای برخی فاکتورها نظیر میزان اثرگذاری محتوا، نوع نگرش رهبران کسب‌وکار و تولید محتوایی بهتر یا هم‌طراز با رقبا وجود ندارد. همان‌گونه که مشاهده می‌کنید نرخ بازگشت سرمایه تاثیر مستقیمی بر استراتژی‌های بازاریابی دارد. فرمول فوق نشان می‌دهد در ازای سرمایه‌گذاری انجام شده چه خروجی به‌دست آمده و سود حاصل از سرمایه‌گذاری چقدر بوده است. کاربرد مهم دیگر این فرمول زمانی است که قصد دارید محصول یا خدمات جدیدی به بازار عرضه کنید و قصد دارید به بررسی این موضوع بپردازید که محصول جدید تا چه اندازه سودآور خواهد بود. در چنین شرایطی است که بعد از عرضه محصول می‌توان با استفاده از فرمول فوق میزان سوددهی را ارزیابی کرد. در شرایطی که به نظر می‌رسد نرخ بازگشت سرمایه ابزار کارآمدی در دسترس بازاریابان است، با این‌حال فرمول فوق نقاط قوت و ضعف خاص خود را دارد. به‌طور مثال، تعیین شاخص‌های کلیدی کارکردی موردنیاز در ROI که مرتبط با بازگشت سرمایه گذاری موضوعات مالی هستند و اغلب پیچیده هستند به سادگی به دست نمی‌آیند. علاوه بر این، سنجه‌های مختلف مزایا و معایب خاص خود را دارند و ممکن است محاسبات را با چالش‌های جدی روبرو کنند. با این‌حال محاسبه دقیق نرخ بازگشت سرمایه اجازه می‌دهد عملکرد تیم بازاریابی را به دقت بررسی کنید و تغییراتی که باعث کاهش هزینه‌ها و صرفه‌جویی می‌شوند را اعمال کنید.

با توجه به اطلاعاتی که ارائه کردیم اکنون به سراغ سنجه‌های بازاریابی می‌رویم که اجازه می‌دهند اطلاعات جالبی در ارتباط با محتوایی که منتشر کرده‌ایم به‌دست آوریم.

سنجه‌های بازاریابی محتوایی

‌شما محتوا را به دلایل مختلف ایجاد می‌کنید. با این‌حال، سنجه‌هایی برای ارزیابی و اندازه‌گیری محتوا به شرح زیر وجود دارند:

محتوای با کیفیت نرخ اشتراک‌گذاری بیشتری از طرف خوانندگان کسب می‌کند. مشتریان و خوانندگان محتوای با ارزش را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک می‌گذارند، البته به شرطی که محتوا کیفیت بالایی داشته باشد و به آن‌ها در حل مشکلات کمک کرده باشد. محتوای با کیفیت بالا باعث بهتر دیده شدن یک برند می‌شود و ترافیک خوبی را به وب‌سایت شرکت هدایت می‌کند. علاوه بر این، محتوای با کیفیت باعث جلب اعتماد مشتریان می‌شود. ابزارهای مختلفی برای بررسی وضعیت به‌اشتراک‌گذاری محتوا در شبکه‌های اجتماعی در دسترس است که SEMrush یکی از آن‌ها است. سمراش (SEMRush) از ابزارهای محبوب نزد کارشناسان سئو است که برای جست‌وجو، انتخاب کلیدواژه‌ها، تحلیل رقبا و بهینه‌سازی کمپین‌های مبتنی بر تبلیغات گوگل از آن استفاده می‌شود. داشبوردی که ابزار فوق ارائه می‌کند اطلاعات تحلیل کاملی در ارتباط با سایت و جزییات مربوط به آن‌را در قالب اسنپ‌شات ارائه می‌کند. علاوه بر این ابزارک‌هایی در اختیار کاربران قرار می‌دهد تا اطلاعاتی متناسب با نیاز کاری را مشاهده کنند. به‌طور مثال، این امکان فراهم است که هر یک از ابزارک‌ها را به گونه‌ای تنظیم کرد تا اطلاعاتی در ارتباط با برندسازی، داده‌های مرتبط با شبکه‌های اجتماعی، بک‌لینک‌ها، ترافیک طبیعی یا دریافت شده از منابع دیگر را نشان دهد. لازم به توضیح است که برای بهره‌مندی از ابزار فوق ابتدا باید در سایت ثبت نام کرده و یک حساب کاربری باز کنید. برای اطلاعات بیشتر در خصوص ابزار فوق به آدرس https://www.semrush.com/features/ مراجعه کنید.

همان‌گونه که مشاهده می‌کنید ابزار SEMrush اطلاعات جامع و مفصلی در ارتباط با وضعیت بازاریابی و سئو ارائه می‌کند.

‌نرخ پرش (Bounce Rate) چیست؟

نرخ پرش (Bounce Rate) نشان‌دهنده تعداد بازدیدکنندگان وب‌سایت است که درست پس از ورود به سایت آن‌را ترک کرده‌اند. به بیان دقیق‌تر، کاربران به سایت شما وارد می‌شوند، اما بدون آنکه به صفحات دیگر مراجعه کنند به سرعت از سایت خارج می‌شوند. به عبارت ساده‌تر، کاربر پس از ورود و مشاهده اولیه صفحه سایت، دیگر تمایلی ندارید صفحات دیگر را مشاهده کند و به سرعت سایت را ترک می‌کند. نرخ پرش با تقسیم تعداد بازدیدکنندگانی که به سرعت سایت را ترک کرده‌اند بر تعداد کل بازدیدکنندگان سایت محاسبه می‌شود. به‌طور مثال، اگر 500 بازدید کننده در صفحه اصلی یک وب سایت قرار داشته باشند و 100 نفر بدون کلیک کردن روی صفحه دیگری در سایت از آن خارج شوند، نشان می‌دهد نرخ پرش برابر با 20 درصد است.

نرخ پرش بالا در یک وب‌سایت نشانه روشنی است که محتوای شما جذاب و آموزشی نیست. این مورد در ارتباط با یک سایت فعال در زمینه تجارت الکترونیکی یک فاجعه است، زیرا نرخ پرش بالا می‌تواند منجر به عدم فروش شود. از مهم‌ترین کارهایی که برای کاهش نرخ پرش می‌توان انجام داد به شرح زیر هستند:

نوشتن مطالب با کیفیت

بهبود تجربه کاربری

جذب خوانندگان مناسب به سایت شما

طراحی یک سایت واکنش‌گرا

کاهش زمان بارگذاری صفحه

نمودار زیر فاکتورهای اساسی که باعث می‌شوند نرخ پرش سایت کم شده و قابلیت استفاده وب‌سایت افزایش پیدا کند را نشان می‌دهد:

برای آن‌که بتوانید نرخ پرش سایت را کم کنید باید به جنبه‌های ظاهری سایت و کیفیت محتوایی که برای مخاطب تولید می‌کنید دقت کنید.

بازدید بالای وب سایت نشان می‌دهد که محتوای شما عملکرد تاثیرگذاری بر مخاطبان داشته است. یکی از بهترین ابزارها برای سنجش میزان بازدیدها، وب‌سایت SimilarWeb به نشانی https://www.similarweb.com/ است. نرخ بالای بازدید از وب‌سایت نشان می‌دهد خوانندگان محتوای شما را دوست داشته‌اند و به دنبال مطالب مفید دیگری در سایت شما هستند. ابزارهایی که تاکنون بررسی کردیم، به شما نشان می‌دهند کدام کانال‌های بازاریابی بازدید بالایی دارند و شما باید محتوای خود را در آن سایت‌ها تبلیغ کنید.

تعداد زیاد نظرات خوانندگان نشان می‌دهد که آن‌ها محتوای شما را دوست دارند و می‌خواهند با آن تعامل داشته باشند. وقتی خوانندگان بیشتر و بیشتری از طریق نظرات با محتوای شما درگیر می‌شوند، اطمینان حاصل می‌کنید که سایت شما در مسیر موفقی قرار دارد و افراد بیشتری نام برند شما را شنیده‌اند. بنابراین بهتر است این روند را ادامه دهید، محتوای مفصلی آماده کنید که خوانندگان را برای حل مشکلاتشان راهنمایی کند. وقتی بازدیدکنندگان وب‌سایت محتوای شما را دوست دارند‌، آن‌را در شبکه‌های اجتماعی به‌اشتراک می‌گذارند که باعث می‌شود خوانندگان دیگری جذب سایت شما شوند. در رابطه با موارد ذکر شده به صحبت خوانندگان درباره محتوا و نام تجاری گوش دهید. شما می‌توانید نقطه نظرات درج شده در سایت رقبا را بررسی کنید و بر مبنای آن محتوای جذاب‌تری برای مخاطبان هدف ایجاد کنید. از جمله ابزارهای کارآمد در این زمینه به موارد زیر می‌توان اشاره کرد:

Hubspot(رایگان یا پولی)

نرخ تبدیل (Conversation Rate) توصیف‌کننده درصدی از بازدید‌کنندگان سایت و صفحه فرود است که عمل مدنظر شما را انجام داده‌اند. تبدیل یک روش عالی برای سنجش عملکرد کمپین‌های محتوایی است. شما می‌توانید بر مبنای محتوای تولیدی به روش‌های مختلف از این تکنیک برای ثبت نام مشترکان از طریق ایمیل، تکمیل فرم صفحه فرود، ایمیل‌های مبتنی بر اقدام به عمل (CTA) و بهبود نرخ باز کردن ایمیل‌ها استفاده کنید.

وقتی صاحبان مشاغل و نویسندگان دیگر محتوای وب‌سایت شما را پیدا می‌کنند، ممکن است به محتوای شما لینک بدهند. محتوای عالی به شما می‌کند تا تکنیک بک‌لینک را به بهترین شکل پیاده‌سازی کنید و به این شکل بازدیدکننده بیشتری را به وب‌سایت جذب کنید. شما می‌توانید از ابزارهای آنلاین برای تجزیه و تحلیل لینک‌سازی وب‌سایت خود استفاده کنید. اگر قصد دارید از تکنیک بک‌لینک استفاده کنید، اطمینان حاصل کنید به وبلاگ‌های با کیفیت بالا در صنعت خود لینک می‌دهید. پیشنهاد می‌کنم برای اطلاع بیشتر در ارتباط با ابزارهای آنلاینی که در ارتباط با تحلیل بک‌لینک‌ها در دسترس قرار دارند به آدرس https://backlinko.com/link-building-tools مراجعه کنید.

نرخ بالای بازدید از صفحه نشان می‌دهد خوانندگان محتوای سایت شما را دوست دارند. تعداد بازدیدهای هر صفحه را کنترل کنید و محتوایی را که در آن پست کرده‌اید ارزیابی کنید. اگر صفحات ترافیک زیادی به خود جلب نمی‌کنند، بنابراین بهتر است تغییراتی در محتوا داده و تصاویری به محتوا اضافه کنید.

ROI یا نرخ بازگشت سرمایه چیست؟

ROI یا Return of Investment به معنی نرخ بازگشت سرمایه، یک معیار کاربردی برای ارزیابی سوددهی و مقایسه بهره‌وری سرمایه‌گذاری‌های مختلف است و به ما کمک می‌کند تا ضمن جهت دادن به تلاش‌هایمان، مطمئن شویم که سرمایه‌مان هدر نرفته است. در یک جمله، این شاخص به ما نشان می‌دهد که چه درصدی از سرمایه گذاری به سود تبدیل شده است. از اهمیت ROI در تعریف بودجه نباید غافل شد. کسب‌وکارهایی که ROI را برای هر سرمایه‌گذاری‌ خود به دست می‌آورند، قادرند که بودجه‌شان را بر اساس نیازهای واقعی و ایده‌های کاربردی‌شان تعیین کنند.

نرخ بازگشت سرمایه در بازاریابی – Marketing Return of Investment

محاسبه ROI کار ساده‌ای است اما در بحث بازاریابی، چالش‌هایی در پیش‌روی ما است؛ زیرا سرمایه‌گذاری در بحث بازاریابی با دیگر انواع سرمایه‌گذاری‌ متفاوت است. در بازاریابی معمولا به دلیل همزمانی اجرای چند کمپین و سخت بودن محاسبه نرخ بازگشت در تبلیغات، محاسبه دقیق بازگشت سرمایه برای‌مان سخت‌تر می‌شود. ROI مدت زمانی که یک سرمایه‌گذاری در حال انجام است را مورد توجه قرار نمی‌دهد. برای مثال اگر نرخ ROI شرکت الف 50% باشد و شرکت ب 30%، در نگاه اول عملکرد شرکت الف بهتر است اما اگر عمیق‌تر نگاه کنیم، در صورتی‌که نرخ شرکت الف در مدت زمان 4 سال و نرخ شرکت ب در مدت زمانی کم‌تر از 1 سال اتفاق افتاده باشد، در نتیجه می‌توان گفت شرکت ب، نرخ بهتری دارد. به طور کلی برای محاسبه دو ROI متفاوت، نیاز است که مدت زمان صرف شده در هر سرمایه‌گذاری، لحاظ شود. از دیگر چالش‌های موجود می‌توان به تاثیر شرایط اقتصادی بر قدرت خرید مشتریان اشاره کرد. برای مثال ممکن است در یک شرایط مشابه، ROI به دست آمده کم‌تر از ROI در سال گذشته باشد. همچنین محاسبه نرخ بازگشت سرمایه به دست‌آمده توسط مشتریانی که از طریق بازاریابی دهان‌ به دهان جذب ما شده‌اند نیز کار بسیار دشواری است. فاکتورهای مختلفی در هر فروش موثر اند و تعیین اینکه کدام فعالیت اثر بیشتری در نرخ بازگشت سرمایه داشته یا در کدام نقطه فروش رخ داده است، کاری دشوار است، چرا که بررسی رفتار خرید مشتری، موضوع ساده‌ای نیست. علاوه بر این، محاسبه MROI فرآیندی زمان‌بر است، زیرا در ماه‌های اول، هدف، تنها نفوذ به بازار است و با گذشت زمان باید به دنبال رشد بازگشت سرمایه گذاری فروش و در نهایت نرخ بازگشت سرمایه باشیم. به علاوه اینکه تقریبا غیرممکن است که بفهمیم کدام کمپین بیشترین سود را برای ما آورده است.

برای محاسبه دقیق‌تر ROI نیاز است تا از ابتدای شروع پروژه‌، هزینه‌ها را بررسی و عملکردمان را به صورت دقیق ارزیابی کنیم؛ چرا که تیم‌ها، مراحل و ابزارهای مورد نظر، هر کدام هزینه‌های جداگانه‌ای را تحمیل می‌کند. نرخ MROI به روش‌های زیر محاسبه می‌شود:

هزینه بازاریابی/ هزینه بازاریابی – میزان فروش = نرخ بازگشت سرمایه

به جای هزینه بازاریابی می‌توان از ارزش طول عمر مشتری یا Customer Lifetime Value استفاده کنیم. CLV سود تولید شده توسط هر مشتری در مدت زمانی است که از ما خرید می‌کند و با ما در ارتباط است. ارزش طول عمر مشتری بازگشت سرمایه گذاری اهمیت قابل ملاحظه ای در افزایش MROI دارد. همچنین لازمه افزایش وفاداری مشتری و ایجاد رضایت در او، افزایش ارزش طول عمر مشتری است. CLV نرخی است که به کمک آن می‌توانیم عملکردمان را به صورت خلاصه‌ای از خرید مشتریان، ارزیابی و به کمک آن اثر چالش‌های پیش روی ROI را کم تر کنیم. باید توجه داشته باشیم که هزینه‌های صرف شده به یک باره باز نمی‌گردند اما می‌توانیم با افزایش ارزش طول عمر مشتری، انتظار بازگشت سرمایه را داشته باشیم. همچنین جذب مشتری جدید هزینه‌های بیشتری را تحمیل می‌کند پس بهتر است برای وفاداری مشتری، دنبال استمرار رابطه‌مان با مشتریانی باشیم که پیش از این، خرید را از برند ما تجربه کرده‌اند.

از مزایای استفاده از ROI در بازاریابی بازگشت سرمایه گذاری می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • توجیه هزینه‌های بازاریابی: بازاریابی معمولا هزینه‌های قابل توجهی را برای کسب‌وکارها به همراه دارد و مدیران همواره به منافعی که بازاریابی برای آنها ایجاد می‌کند توجه می‌کنند. توجه به نرخ MROI تاثیر چشم‌گیری روی سوددهی شرکت ما دارد.
  • تصمیم‌گیری برای صرف هزینه: MROI معمولا در مواجهه با برنامه‌ها و کمپین‌ها محاسبه می‌شود تا به ما نشان بدهد که کدام تلاش ما نرخ بازگشت بیشتری دارد و در نهایت سرمایه بیشتری را به چرخه فعالیت ما باز می‌گرداند. هرچند که با چالش‌هایی که در بالاتر به آنها اشاره کردیم، روبه‌رو است. همچنین به کمک MROI می‌توانیم میزان هزینه‌های آینده را تخمین بزنیم و با توجه به استراتژی‌ها، بودجه را تخصیص بدهیم.
  • امکان مقایسه کارآیی به دست آمده با دیگر رقبا: با کسب اطلاعات در مورد داده‌های MROI دیگر رقبا می‌توانیم عملکرد خودمان را نسبت به آنها بسنجیم. البته دسترسی به جزئیات MROI دیگر رقبا کار ساده‌ای نیست اما اطلاع از کلیت آن هم به ما برای سنجش عملکردمان کمک می‌کند.
  • ایجاد روحیه پاسخ‌گویی: بازاریابی حرفه‌ای، عمیق‌تر به مسائل مربوط به فروش، درآمد و هزینه‌ها توجه می‌کند. چگونگی و چرایی صرف بهینه سرمایه‌های شرکت، افراد درگیر در پروژه را به افراد مسئول و پاسخ‌گو تبدیل می‌کند. MROI افراد درگیر در پروژه را مجبور می‌کند تا قبل از صرف هر هزینه‌ای، علت آن را توجیه کنند.

در نهایت نباید از تاثیر دیجیتال مارکتینگ در افزایش نرخ بازگشت سرمایه غافل شد. کسب‌وکارهایی که به MROI بهای بیشتری می‌دهند، نسبت به دیگر رقبای خود اعتماد به نفس بالاتری دارند. با کمک دیجیتال مارکتینگ که به نسبت دیگر روش‌ها، هزینه‌‌های کم‌تر و اثربخشی بالاتری دارد، نرخ MROI بالاتری را تجربه می‌کنیم. همچنین محاسبه اثربخشی آن در فضای آنلاین و با استفاده از ابزارهای مانیتورینگ راحت‌تر است. برای مثال دستیابی به تعداد بازدید افراد از یک ویدیو یا تعداد کلیک افراد روی یک لینک، کار ساده‌ای است. اما محاسبه ROI از طریق تبلیغات محیطی مانند بیلبورد یا تلویزیون، نمی‌تواند اطلاعات دقیقی را در اختیار ما بگذارد. از دیگر چالش‌های محاسبه MROI زمان‌بر بودن این فرآیند است؛ چرا که در ماه‌های اول، هدف نفوذ به بازار است و با گذشت زمان باید به دنبال رشد فروش و در نهایت نرخ بازگشت سرمایه باشیم. تولید محتوای با کیفیت و جدید، کاهش هزینه‌های اضافی، بهینه سازی موتورهای جستجو، توجه به صفحه فرود و فرآیندهایی مانند قیف فروش برای افزایش Lead مواردی هستند که توجه به آنها، تاثیرات مثبتی را در افزایش نرخ بازگشت سرمایه کسب و کارها به همراه دارد.

نرخ بازگشت سرمایه ROI چیست و چگونه محاسبه می شود؟

نرخ بازگشت سرمایه ROI چیست

دغدغه اصلی سرمایه گذاران این است که تصمیم درستی درباره دارایی، پول و سرمایه گذاری خود بگیرند. خوشبختانه با استفاده از یک روش بسیار ساده می توان میزان سود یک سرمایه گذاری را تعیین نمود.

این روش بسیار ساده نرخ بازگشت سرمایه یا همان ROI که مخفف Return On Investment می باشد نام دارد که یکی از معیارهای بسیار مهم در زمینه کسب و کار و سرمایه گذاری به شمار می رود. در این مطلب پس از بررسی مفهوم ROI نحوه محاسبه آن را نیز به شما آموزش خواهیم داد.

نرخ بازگشت سرمایه چیست؟

نرخ بازگشت سرمایه در واقع معیاری است که بازده مالی یک کمپانی را مشخص می کند و میزان اثربخشی، سوددهی یا ضررهای احتمالی یک سرمایه گذاری را اندازه گیری می کند.

به عبارت دیگر هرچه میزان ROI بیشتر باشد در اصل بازدهی و سود شما نیز بیشتر خواهد بود. برای مثال اگر ارزش سهام خریداری شده 2 برابر شود میزان نرخ ROI برابر با 100% خواهد بود که قطعا از یک سهام با نرخ بازگشت سرمایه 10 درصدی خیلی ارزشمندتر است.

اگرچه ارزیابی ROI یکی از چندین فاکتور مهم در حوزه سرمایه گذاری به شمار می رود اما محاسبه آن در وضعیت فعلی به شما نشان خواهد داد که سرمایه گذاری تاکنون چه میزان سود به ارمغان آورده است ولی محاسبه میزان ROI در آینده آن سرمایه گذاری یک تخمین حدس و گمانی خواهد بود. به عبارت دیگر برای تعیین میزان سود و بازده سرمایه گذاری در آینده باید تحقیقاتی فراتر از ROI انجام دهید و محاسبه آن عملا کمک چندانی به شما درباره پیش بینی آینده نخواهد کرد.

نرخ بازگشت سرمایه یک ابزار بسیار کاربردی برای سرمایه گذاران و صاحبان مشاغل به شمار می رود اما میزان آن را باید با توجه به یک چهارچوب ارزیابی کرد. برای مثال اگرچه یک سرمایه گذاری با نرخ بازگشت سرمایه 50 درصدی در ظاهر مطلوب به نظر می رسد اما برای ارزیابی بازدهی سرمایه گذاری به یک چهارچوب مشخص نیاز دارید.

به عبارت دیگر اگر میزان ROI کنونی یک سرمایه گذاری 50% اما در یک سال پیش 70% بوده باشد به این معنی است که آن سرمایه گذاری آنچنان خروجی مطلوبی هم نداشته است. در برخی اوقات ممکن است یک سرمایه گذاری با میزان ROI بیشتر (مثلاً 50%) در مقایسه با یک سرمایه گذاری با نرخ بازگشت سرمایه کمتر (مثلاً 30%) بازدهی کمتری داشته باشد.

فرمول محاسبه ROI و مثال

برای محاسبه ROI ابتدا باید هزینه اولیه و ارزش فعلی سرمایه گذاری را بدست آورید، در حقیقت از طریق این دو مولفه می توانید سود خالص سرمایه گذاری را محاسبه کنید. به همین دلیل میزان ROI را می توان از طریق دو فرمول زیر بدست آورد :

نرخ بازگشت سرمایه ROI

به عنوان مثال فرض کنید که حدود 5 سال پیش حدود 20 میلیون تومان سهام یک شرکت را خریده اید و قیمت آن سهام امروز به 31 میلیون تومان رسیده است. با تفریق ارزش فعلی سرمایه از میزان اولیه آن (20 میلیون تومان – 31 میلیون تومان) مشخص می شود که سود خالص شما 11 میلیون تومان است و میزان نرخ بازگشت سرمایه نیز به صورت زیر محاسبه خواهد شد:

20 میلیون تومان ÷ 11 میلیون تومان = 0.55 × 100 = 55%

البته محاسبه ROI همواره به این سادگی نیست، به عنوان مثال بازدهی و سودآوری یک کمپانی را می توان بر اساس سود خالص و و میزان کل دارایی آن محاسبه کرد اما برای کمپین های تجاری خاص باید خیلی عمیق تر این کار را انجام دهید.

نرخ بازگشت سرمایه در مارکتینگ

محاسبه ROI در بازاریابی برای انتخاب بهترین کانال های بازاریابی با بیشترین بازدهی و همچنین محاسبه CAC بسیار اهمیت دارد. در حقیقت محاسبه ROI در این زمینه به شما کمک می کند تا موثرترین روش کسب سود از طریق استراتژی های بازاریابی برای کمپانی خود را شناسایی کرده و از آن در کمپین های مشابه آتی نیز استفاده کنید.

برای مثال فرض کنید به دنبال محاسبه نرخ ROI در کمپین بازاریابی فروش یک محصول هستید. در این شرایط باید مبلغ سرمایه گذاری شده در کمپین بازاریابی را از سود ناخالص فروش کم کرده و سپس جواب را تقسیم بر هزینه سرمایه گذاری شده در بازاریابی کنید.

بنابراین اگر کمپانی شما مبلغ 100 میلیون تومان برای بخش بازاریابی هزینه کرده است و سود ناخالص این کمپین از فروش محصول 170 میلیون تومان برآورد شده باشد آنگاه خواهیم داشت :

170 میلیون تومان – 100 میلیون تومان = 70 میلیون تومان ÷ 100 میلیون تومان = 0.7

بنابراین میزان ROI برابر با 70% خواهد بود.

این معادله با اعداد رُند بسیار ساده به نظر می آید اما برای بدست آوردن مجموع هزینه های یک کمپین بازاریابی باید ریز به ریز مبالغ را به صورت جزئی حساب کنید.

نرخ بازگشت سرمایه ROI

دلایل استفاده از ROI

علی رغم این که ROI در زمینه های زیادی کاربرد دارد اما معمولا سرمایه گذاران، بازاریابان و صاحبان کسب و کار به علت سادگی بیش از حد از آن استفاده می کنند. نرخ ROI در حقیقت سود خالص بدست آمده از مبلغ سرمایه گذاری اولیه را مشخص خواهد کرد.

این امر ROI را به یک ابزار همه فن حریف در زمینه کسب و کار تبدیل می کند. سرمایه گذارن می توانند از طریق آن میزان سودآوری یک سرمایه گذاری مشخص را مشاهده کنند. محاسبه ROI در کسب و کار نیز تصویری از میزان موفقیت سرمایه گذاری در بخش های مختلف تجارت را در اختیار صاحبان آن قرار می دهد.

برای مثال در بخش استخدام نیروی کار، ساخت یک دپارتمان، خرید نرم افزار یا تجهیزات کاری جدید می توان از ROI استفاده کرد. شما همچنین می توانید کمپین های بازاریابی را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهید و پس از مقایسه آنها با یکدیگر، آن مولفه هایی که باعث موفقیت در هر کدام شده است را تعیین کنید.

از آنجایی که ROI فاقد یک چهارچوب خاص است بنابراین شما باید نگاهی همه جانبه به سرمایه گذاری خود داشته باشید تا از این طریق دلایل موفقیت آن را شناسایی کرده و در جهت حفظ آن قدم بردارید.

نرخ بازگشت سرمایه در حقیقت به عنوان مهم ترین قسمت از فرآیند تجزیه و تحلیل به شمار می رود. تعیین استراتژی های سرمایه گذاری بدون محاسبه نرخ ROI کار بسیاری دشواری محسوب می شود. علاوه بر این در شرایطی که میزان ROI آخرین سرمایه گذاری یک کمپانی را محاسبه نکرده باشید، شناسایی مولفه های سودآور آن عملا امکان ناپذیر خواهد بود.

نرخ بازگشت سرمایه

نرخ بازگشت سرمایه

نرخ بازگشت سرمایه (ROI) یک معیار عملکردی است که برای ارزیابی کارایی یا سودآوری یک سرمایه گذاری یا مقایسه کارایی تعدادی از سرمایه گذاری های مختلف استفاده می شود. ROI سعی می کند مستقیماً میزان بازده یک سرمایه گذاری خاص را نسبت به هزینه سرمایه گذاری اندازه گیری کند.

برای محاسبه ROI، سود (یا بازده) سرمایه گذاری بر هزینه سرمایه گذاری تقسیم می شود. نتیجه به صورت درصد یا نسبت بیان می شود .

بازده سرمایه گذاری (ROI) یک معیار سودآوری محبوب است که برای ارزیابی میزان عملکرد یک سرمایه گذاری استفاده می شود.
ROI به صورت درصد بیان می شود و با تقسیم سود (یا زیان) خالص سرمایه گذاری بر هزینه یا هزینه اولیه آن محاسبه می شود.
ROI می تواند برای مقایسه و رتبه بندی سرمایه گذاری در پروژه ها یا دارایی های مختلف استفاده شود.
همچنین دوره نگهداری یا گذشت زمان را در نظر نمی گیرد و بنابراین می تواند هزینه های فرصت سرمایه گذاری در جاهای دیگر را از دست بدهد.
اینکه آیا چیزی ROI خوب ارائه می دهد یا نه، باید با سایر فرصت های موجود مقایسه شود.

فرمول نرخ بازگشت سرمایه (ROI) به شرح زیر است :

برای محاسبه نرخ بازگشت سرمایه ، سود حاصل از یک سرمایه گذاری را تقسیم بر هزینه سرمایه گذاری یا همان مبلغ اولیه سرمایه گذاری کرده و نتیجه به صورت درصد یا نسبت بیان می‌شود. فرمول محاسبه نرخ بازده سرمایه گذاری به شکل زیر می‌باشد. (اگر بخواهید به صورت درصدی نشان دهید، باید نتیجه را در عدد 100 ضرب کنید.)

مبلغ سرمایه گذاری / سود خالص دریافتی = نرخ بازده سرمایه گذاری

بازگشت سرمایه=
هزینه سرمایه گذاری
ارزش فعلی سرمایه گذاری-هزینه
سرمایه گذاری

“ارزش جاری سرمایه گذاری” به عواید حاصل از فروش سرمایه گذاری مورد نظر اشاره دارد. از آنجایی که بازگشت سرمایه به صورت درصدی اندازه گیری می شود، می توان آن را به راحتی با بازده سایر سرمایه گذاری ها مقایسه کرد و به فرد امکان می دهد انواع مختلفی از سرمایه گذاری ها را بر اساس آن اندازه گیری کند. یکی دیگر.

درک نرخ بازگشت سرمایه

ROI به دلیل تطبیق پذیری و سادگی آن یک معیار محبوب است. در اصل، ROI می تواند به عنوان یک معیار ابتدایی سودآوری سرمایه گذاری استفاده شود. این می تواند بازده سرمایه گذاری در یک سرمایه گذاری سهام، ROI مورد انتظار یک شرکت در گسترش یک کارخانه، یا ROI ایجاد شده در یک معامله املاک و مستغلات باشد.

نرخ بازگشت سرمایه

محاسبه به خودی خود خیلی پیچیده نیست و تفسیر آن برای طیف گسترده ای از کاربردهای آن نسبتاً آسان است. اگر ROI یک سرمایه گذاری خالص مثبت باشد، احتمالاً ارزشمند است. اما اگر فرصت های دیگری با بازگشت سرمایه بالاتر در دسترس باشد، این سیگنال ها می توانند به سرمایه گذاران کمک کنند تا بهترین گزینه ها را حذف یا انتخاب کنند. به همین ترتیب، سرمایه گذاران باید از بازگشت سرمایه منفی که به معنای زیان خالص است، اجتناب کنند.

به عنوان مثال، فرض کنید جو در سال 2017 1000 دلار در Slice Pizza Corp سرمایه گذاری کرد و یک سال بعد سهام را به مبلغ 1200 دلار فروخت. برای محاسبه بازده این سرمایه گذاری، سود خالص (1200 دلار – 1000 دلار = 200 دلار) را بر هزینه سرمایه گذاری (1000 دلار) تقسیم کنید، برای بازگشت سرمایه 200 دلار / 1000 دلار یا 20 درصد.

با این اطلاعات می توان سرمایه گذاری در پیتزا اسلایس را با هر پروژه دیگری مقایسه کرد. فرض کنید جو همچنین در سال 2014 در Big-Sale Stores Inc. 2000 دلار سرمایه گذاری کرد و در سال 2017 سهام را به مبلغ 2800 دلار فروخت. بازگشت سرمایه در دارایی های جو در Big-Sale 800 دلار / 2000 دلار یا 40 درصد خواهد بود.

محدودیت های نرخ بازگشت سرمایه

مثال‌هایی مانند (بالا) برخی محدودیت‌های استفاده از ROI را نشان می‌دهد، به‌ویژه هنگام مقایسه سرمایه‌گذاری‌ها. در حالی که بازده سرمایه‌گذاری دوم جو دو برابر سرمایه‌گذاری اول بود، زمان بین خرید و فروش جو برای سرمایه‌گذاری اول یک سال و برای سرمایه‌گذاری دوم سه سال بود.

جو می تواند ROI سرمایه گذاری چند ساله را بر این اساس تنظیم کند. از آنجایی که ROI کل 40٪ بود برای به دست آوردن میانگین بازگشت سرمایه سالانه، Jo می توانست 40٪ را بر 3 تقسیم کند تا 13.33٪ سالانه به دست آید. با این تعدیل، به نظر می‌رسد که اگرچه سرمایه‌گذاری دوم جو سود بیشتری کسب کرد، سرمایه‌گذاری اول در واقع انتخاب کارآمدتری بود.

ROI را می توان در رابطه با نرخ بازده (RoR) استفاده کرد که چارچوب زمانی پروژه را در نظر می گیرد. همچنین می‌توان از ارزش فعلی خالص (NPV) استفاده کرد که تفاوت‌های ارزش پول را در طول زمان به دلیل تورم نشان می‌دهد. استفاده از NPV هنگام محاسبه RoR اغلب نرخ بازده واقعی نامیده می شود .

تحولات در ROI

اخیراً، سرمایه‌گذاران و کسب‌وکارهای خاصی به توسعه اشکال جدید ROI، به نام « بازده اجتماعی سرمایه‌گذاری » یا SROI علاقه نشان داده‌اند. SROI ابتدا در اواخر دهه 1990 توسعه یافت و تأثیرات گسترده‌تر پروژه‌ها را با استفاده از ارزش غیرمالی در نظر می‌گیرد (یعنی معیارهای اجتماعی و محیطی که در حال حاضر در حساب‌های مالی متعارف منعکس نمی‌شوند).

SROI به درک ارزش پیشنهادی برخی معیارهای اجتماعی و حاکمیت محیطی (ESG) که در شیوه های سرمایه گذاری مسئولیت اجتماعی (SRI) استفاده می شود، کمک می کند.

به عنوان مثال، یک شرکت ممکن است تصمیم بگیرد که آب را در کارخانه های خود بازیافت کند و روشنایی خود را با تمام لامپ های LED جایگزین کند. این تعهدات هزینه فوری دارند که ممکن است بر بازگشت سرمایه سنتی تأثیر منفی بگذارد – با این حال، سود خالص برای جامعه و محیط زیست می تواند منجر به SROI مثبت شود.

نرخ بازگشت سرمایه

چندین گونه جدید دیگر از ROI وجود دارد که برای اهداف خاصی توسعه یافته اند. ROI آمار رسانه‌های اجتماعی اثربخشی کمپین‌های رسانه‌های اجتماعی را مشخص می‌کند – به عنوان مثال، تعداد کلیک‌ها یا لایک‌ها برای یک واحد تلاش ایجاد می‌شود. به طور مشابه، ROI آمار بازاریابی تلاش می کند تا بازدهی را که به کمپین های تبلیغاتی یا بازاریابی نسبت داده می شود، شناسایی کند.

اصطلاح ROI یادگیری به مقدار اطلاعات آموخته شده و حفظ شده به عنوان بازگشت آموزش یا آموزش مهارت ها مربوط می شود. با پیشرفت جهان و تغییر اقتصاد، مطمئناً چندین شکل خاص دیگر از ROI در آینده توسعه خواهند یافت.

ROI در اصطلاح ساده چیست؟

اساساً، بازگشت سرمایه (ROI) به شما می گوید که پس از محاسبه هزینه یک سرمایه گذاری یا پروژه، چقدر پول به دست آورده اید (یا از دست داده اید).

چگونه بازده (ROI) را محاسبه می کنید؟

بازده سرمایه گذاری (ROI) با تقسیم سود حاصل از بازگشت سرمایه گذاری سرمایه گذاری بر هزینه آن سرمایه گذاری محاسبه می شود. به عنوان مثال، سرمایه گذاری با سود 100 دلار و هزینه 100 دلار دارای بازگشت سرمایه 1 یا 100 درصد است که به صورت درصد بیان شود. اگرچه ROI یک راه سریع و آسان برای تخمین موفقیت یک سرمایه گذاری است، اما محدودیت های جدی دارد. به عنوان مثال، ROI نمی تواند ارزش زمانی پول را منعکس کند ، و مقایسه معنادار ROI ممکن است دشوار باشد زیرا برخی از سرمایه گذاری ها نسبت به سایرین برای ایجاد سود بیشتر طول می کشد. به همین دلیل، سرمایه گذاران حرفه ای تمایل دارند از معیارهای دیگری مانند ارزش فعلی خالص (NPV) یا نرخ بازده داخلی (IRR) استفاده کنند.

ROI خوب چیست؟

آنچه به عنوان ROI “خوب” واجد شرایط است به عواملی مانند تحمل ریسک سرمایه گذار و زمان مورد نیاز برای سرمایه گذاری برای ایجاد بازده بستگی دارد. اگر همه چیز برابر باشد، سرمایه گذارانی که ریسک گریزتر هستند، احتمالاً در ازای پذیرش ریسک کمتر، ROI کمتری را می پذیرند. به همین ترتیب، سرمایه‌گذاری‌هایی که پرداخت آن‌ها بیشتر طول می‌کشد، معمولاً به بازگشت سرمایه بالاتری نیاز دارند تا برای سرمایه‌گذاران جذاب باشند.

چه صنایعی بالاترین ROI را دارند؟

از لحاظ تاریخی، میانگین نرخ بازگشت سرمایه برای S&P 500 حدود 10 درصد در سال بوده است.

با این حال، در داخل آن، بسته به صنعت، می تواند تغییرات قابل توجهی وجود داشته باشد. به عنوان مثال، در طول سال 2020، بسیاری از شرکت‌های فناوری بازده سالانه بسیار بالاتر از این آستانه 10 درصدی تولید کردند. در همین حال، شرکت‌های صنایع دیگر، مانند شرکت‌های انرژی و شرکت‌های آب و برق، بازدهی بسیار پایین‌تری تولید کردند و در برخی موارد نسبت به سال گذشته با زیان مواجه شدند.

با گذشت زمان، طبیعی است که میانگین بازگشت سرمایه (ROI) یک صنعت به دلیل عواملی مانند افزایش رقابت، تغییرات تکنولوژیکی و تغییر ترجیحات مصرف کننده تغییر کند.

چه نوع سرمایه گذاری در املاک و مستغلات بیشترین میزان بازگشت (بازگشت سرمایه) را دارد

Why Do You Need to Buy a House in 2022?

سرمایه گذاری در املاک و مستغلات در میان سودآورترین ابزارهای سرمایه گذاری حرف اول را می زند. برای یک سرمایه گذاری سودآور ، نکات خاصی باید در روند تصمیم گیری در انتخاب املاک و مستغلات در نظر گرفته شود. سرمایه گذاری در املاک و مستغلات مناسب در مکان مناسب و در زمان مناسب از داشتن اطلاعات در مورد این بخش و جستجوی گزینه های مختلف از اهمیت بسیاری برخوردار است. شانس بازگشت سرمایه املاک و مستغلات باید قبل از سرمایه گذاری به خوبی ارزیابی شود. بازگشت سرمایه اصطلاحی تجاری است که برای توصیف بازده مالی گذشته و آینده استفاده می شود. ROI اساساً می تواند به عنوان شاخص اصلی سودآوری سرمایه گذاری مورد استفاده قرار گیرد. ROI خوب در املاک و مستغلات به عوامل مختلفی بستگی دارد. این عوامل ، از مکان به نوع ملک ، تا خطرات و تأمین مالی ملک ، بر بازده سرمایه گذاری در املاک و مستغلات تأثیر می گذارد.

اولویت افرادی که تصمیم به سرمایه گذاری در املاک و مستغلات می گیرند باید تصمیم گیری در مورد سرمایه گذاری باشد. در همه سرمایه گذاری های مسکونی ، تجاری یا زمین باید نکات مهم مختلفی را در نظر گرفت. برای تصمیم گیری در مورد اینکه کدام یک از املاک و مستغلات بهترین سرمایه گذاری هستند ، باید گزینه ها را به درستی تحلیل کنید. بازده سرمایه گذاری بسته به نوع املاک و مستغلات متفاوت است. بهترین گزینه برای همه ممکن است متفاوت باشد.

سرمایه گذاری زمین در بلند مدت

در میان دارایی های واقعی ، تنها مورد سرمایه گذاری که تولید ندارد ، زمین است. شما می توانید مجلل ترین خانه ها را بسازید ، اما با ارزش ترین آنها خانه ای است که در زمینی با ارزش ساخته شده است. امروزه ، در حال توسعه شهرهای بزرگ با تأثیر افزایش جمعیت ، هر ده سال حدود ده کیلومتر در خارج از شهر رشد می کند. اگر برای انتخاب زمین حداقل ده سال صبر کنید ، یک مزرعه نزدیک مرکز شهر پردرآمدترین ملک است. وقتی وضعیت منطقه بندی توسط شهرداری مربوط تنظیم شود و پروانه ساخت ساختمان صادر شود ، زمینی که در آن ساخته می شود ، سودآورترین سرمایه گذاری برای سرمایه گذار آن خواهد بود.

سرمایه گذاری زمین در مدت میانی

با افزایش جمعیت ، زمین های مسکونی که برای نیاز روزافزون مسکن از ارزش بیشتری برخوردار شده است ، هر ساله از ارزش بیشتری برخوردار می شوند. این واقعیت که به راحتی قابل فروش است و با گذشت زمان از ارزش بیشتری برخوردار می شود ، سرمایه گذاری زمین را در زمره سودآورترین املاک و مستغلات قرار می دهد. با افزایش تعداد ساخت و سازها و مناطق سبز در اطراف سرمایه گذاری زمین ، ارزش زمین نیز افزایش می یابد.

سرمایه گذاری مسکونی در کوتاه مدت

چه برای اهداف مسکونی و چه برای سرمایه گذاری ، با خرید خانه می توانید پس انداز خود را ارزیابی کنید. به خصوص در ده سال گذشته قیمت مسکن به طور مداوم در حال افزایش است. علاوه بر افزایش هزینه های ساخت و ساز و زمین ، تورم سالانه به طور مداوم قیمت مسکن را نیز افزایش می دهد. به همین ترتیب ، خرید خانه با این امید که ارزش خود را بدست آورد می تواند یک ابزار سرمایه گذاری سودآور باشد. هنگامی که مستأجر در خانه مستقر شود می توانید درآمد اضافی پیدا کنید. اجاره دادن خانه ها در مرکز شهر آسان است و قیمت اجاره نسبتاً زیاد است. علاوه بر این ، می توانید به سمت مناطق تازه توسعه یافته شهر و محله های نزدیک به شبکه های حمل و نقل تازه افتتاح شده بروید تا بالاترین سطح را از سرمایه گذاری مسکونی خریداری شده برای سود کسب کنید.

سرمایه گذاری در املاک و مستغلات تجاری برای درآمد اجاره ای

مانند سرمایه گذاری مسکونی ، شما می توانید یک سرمایه گذاری تجاری در املاک و مستغلات انتخاب کنید که پس انداز شما را در برابر تورم محافظت کند و ارزش آن را از سال به سال افزایش دهد و بازده اجاره آن را داشته باشد. عامل دیگری که باعث جذابیت این نوع سرمایه گذاری می شود و درآمد اجاره آن نسبتاً بیشتر از قیمت اجاره مسکن است ، این است که مستاجر باید ملک را تمیز و نگهداری کند. به ویژه مستاجر شرکت های سهامی از این سرمایه گذاری بهره مند خواهند شد.



اشتراک گذاری

دیدگاه شما

اولین دیدگاه را شما ارسال نمایید.